منابع
- ابراهیمی، محسن؛ عربستانی، مهرداد (1399). صیادی گرگور بهمنزلۀ پدیدۀ اجتماعی تام؛ مطالعهای در ارتباط فنون بومی با محیطزیست، توسعه و روابط اجتماعی در گناوه. دانشهای بومی ایران، 14(6)، 220-189.
- امراللهی جلالآبادی، امیررضا؛ فروزه، محمد رحیم؛ بارانی، حسین؛ یگانه، حسن (1399). دانش اتنواکولوژی، مبانی تقسیمبندی و نامگذاری عرصههای مرتعی از دیدگاه بهرهبرداران. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 10 (1)، 256-233.
- امراللهی جلالآبادی، امیررضا؛ فروزه، محمد رحیم؛ بارانی، حسین؛ یگانه، حسن (1402). دانش بومی تهیۀ خوراکهای محلی از گیاهان خودرو مرتعی؛ مطالعۀ موردی: محلیان مراتع گوغر. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 12 (2)، 48-27.
- امیدی نوبیجار، مائده؛ بارانی، حسین؛ فروزه، محمد رحیم؛ عابدی سروستانی، احمد (1404). بررسی دانش بومی در نظامهای دامداری سنتی شرق گیلان. دانشهای بومی ایران، 12 (23)، 72-33.
- اورسُل، رُبین (1401). انسانشناسی برای توسعه؛ از نظریه تا عمل. مترجم: بهروز روستاخیز و الهه عابدینی. تهران: جهاد دانشگاهی تهران.
- بارانی، حسین؛ شهرکی، محمدرضا (1393). فرهنگ و دانش عامیانه؛ مطالعۀ موردی: شیوههای سنتی و دانش بومی شترداری. دانشهای بومی ایران، 1 (1)، 181-149.
- برزگر، مریم؛ قربانی، مهدی؛ حسینزاده، علیرضا؛ حسینیگزیر، عبدالواحد (1397). تحلیل دانش بومی و ابتکارات محلی سازگار در مدیریت منابع آب؛ منطقۀ مورد مطالعه: دشت گریز. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 8 (2)، 121-99.
- پاپی، زینب (1401). پیشنهاد کتابخانۀ دیجیتال موضوعی طب ایرانی؛ با بهرهگیری و تحلیل کتابخانۀ دیجیتال دانش سنتی هند و ابزارهای سازماندهی دانش. طب سنتی اسلام و ایران، 13(1)، 38-23.
- جانباللهی، محمد سعید (1405). بررسی چشمپزشکی سنتی (کحالی) در ایران. پژوهشهای زیستقومشناسی و توسعۀ پایدار، 1 (2) (آمادۀ انتشار): https://doi.org/10.22034/jresd.2026.566423.1011
- جمعهپور، محمود (1385). کاریز (قنات) دستاورد دانش و فرهنگ بومی زیستگاههای کرانههای کویر و نظامهای وابسته به آن در ایران و بهرهبرداری پایدار از آن. علوم اجتماعی، 13 (1)، 64-27.
- جمعهپور، محمود (1393). بومیسازی در عرصۀ توسعۀ روستایی و نقش دانش بومی در فرایند آن. دانشهای بومی ایران، 1 (2)، 79-50.
- جمعهپور، محمود (1401). بازشناسی و بازآفرینی فرهنگ زیستبوم در ایران؛ جامعه ایرانی، فرهنگ و طبیعت. تهران: سمت.
- حسینبر، محمدعثمان؛ روستاخیز، بهروز (1396). درک دلالتهای اجتماعیفرهنگی توصیههای غذایی دورۀ بارداری و پس از آن؛ مطالعهای مردمنگارانه بین زنان و خانوادههای سیستانی. جامعهپژوهی فرهنگی، 8 (3)، 24-1.
- صفینژاد، جواد (1396). کاریز در ایران و شیوههای سنتی بهرهگیری از آن. تهران: مؤسسه فرهنگیهنری پویه مهر اشراق.
- عباسی، هوشنگ؛ نظری مقدم، جواد (1402). فرهنگ یاوری و تعاون سنتی زنان در گیلان. دانشهای بومی ایران، 10 (19)، 315-281.
- عسگری خانقاه، اصغر؛ آذرشب، عطیه؛ روستاخیز، بهروز (1396). تأملی بر خوراک بومی و فرهنگ در شهرستان ایرانشهر؛ مورد مطالعه: روستای دامن. دانشهای بومی ایران، 4 (8)، 162-123.
- غربی، موسیالرضا؛ صدیقی، فریبا (1404). ثبت اتنوفارماکولوژیک گیاه کما و روشهای سنتی مصرف دارویی آن در ششتمد، خراسان رضوی. زیستقومشناسی و حفاظت تنوع زیستی، 2 (4)، 95-73.
- فروزه، محمد رحیم؛ حشمتی، غلامعلی؛ بارانی، حسین (1393). گیاممردمنگاری گونههای خوراکی و دارویی مرتع دیلگان، استان کهگیلویه و بویراحمد. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 4 (1)، 129-109.
- فرهادی، مرتضی (1370). واره یا نوعی تعاون سنتی کهن و زنانه در ایران و علل تداوم آن. علوم اجتماعی، 1 (1)، 162-129.
- فرهادی، مرتضی (1393 الف). سخن سردبیر. دانشهای بومی ایران، 1 (1)، 18-1.
- فرهادی، مرتضی (1393 ب). صنعت بر فراز سنت یا در برابر آن؟ آسیبشناسی روند توسعۀ پایدار در ایران. دانشهای بومی ایران، 1 (2)، 129-71.
- فرهادی، مرتضی (1393 ج). مردمنگاری دانشها و فنآوریهای سنتی: نان شب مردمنگاران ایران. دانشهای بومی ایران، 1 (2)، 49-1.
- فکوهی، ناصر (1381). تاریخ اندیشه و نظریههای انسانشناسی. تهران: نی.
- قربانی، مهدی (1402). ابتکارات محلی؛ تحلیل دانش اکولوژیک بومی در آسبادهای نشتیفان شهرستان خواف. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 13 (2)، 218-185.
- مجیدی خامنه، فریده (1400). راهبردهای حفاظت از فنآوران بومی (گنجینههای زندۀ بشری)؛ مطالعۀ موردی: کرمان. دانشهای بومی ایران، 8 (16)، 215-175.
- مداحی، جواد؛ خاکپور مروستی، محمد (1404). آبیاری کوزهای: دانشی کهن برای مدیریت پایدار آبیاری. دانشهای بومی ایران، 12 (23)، 184-141.
- مشیری، ژیلا؛ جباریان، یعقوب (1401). بررسی طب سنتی در میان عشایر لار دماوند. نامۀ انسانشناسی، 19 (35)، 250-229.
- مصطفایی، عزیز؛ فیاض، ابراهیم؛ نادری، احمد (1404). گل: نهاد یاریگری و پایداری اجتماعی در میراث جهانی منظر فرهنگی اورامانات؛ مطالعۀ موردی: باینگان. دانشهای بومی ایران، 12 (24)، 43-1.
- مقصودی، منیژه (1391). بادهای کافر و دهل سه سر در خلیج فارس؛ مراسم آیینی درمانی زار. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 2 (2)، 140-117.
- مقصودی، منیژه (1392). فرایند تحول آیینهای درمانگری ترکمنهای ایران. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 3 (2)، 101-85.
- مقصودی، منیژه؛ پارساپژوه، سپیده (1390). گیاهقومشناسی منطقه پسقلعه در شمال شهر تهران. پژوهشهای انسانشناسی ایران، 1 (2)، 161-137.
- مهام، محمود (1398). الگوی زیست جمعی در ایران؛ تحلیلی بر درسنامۀ فنی و مشارکتی طومار تقسیم آب زندهرود. دانشهای بومی ایران، 6 (12)، 150-79.
- ودادهیر، ابوعلی؛ چقلوند، محمد؛ رفیعفر، جلالالدین؛ امیدوار، نسرین (1393). نظام غذایی بومی-سنتی: پژوهشی مردمشناختی در میان قوم لک در مناطق روستایی و عشایری استان لرستان. توسعۀ محلی، 6 (1)، 106-71.
References
- Abbasi, H and Nazarimoghaddam, J. (2023). “Helping Culture and Traditional Cooperation of Women in Guilan.” Indigenous Knowledge of Iran, 10(19), 281-315. (In Persian)
- Abu-Lughod, L. (2008). “Writing against Culture.” In T. S. Oakes & P. L. Price (Eds.), The Cultural Geography Reader (Pp. 62-71). Routledge.
- Agrawal, A. (1995). “Dismantling the Divide between Indigenous and Scientific Knowledge.” Development and Change, 26(3), 413–439.
- Agrawal, A. (2005). Environmentality: Technologies of Government and the Making of Subjects. Duke University Press.
- Amrollahi Jalalabadi, A., Forouzeh, M. R., Barani, H. & Yeganeh, H. (2020). “Ethnoecological Knowledge, Classification and Nomonization of Rangeland Areas from the Viewpoint of Utilizers.” Iranian Journal of Anthropological Research, 10(1), 233-256. (In Persian)
- Amrollahi Jalalabadi, A., Forouzeh, M. R., Barani, H. & Yeganeh, H. (2022). “Indigenous Knowledge of Preparing Local Foods from Rangeland Wild Plants - Case study: Locals of Googhar Rangelands.” Iranian Journal of Anthropological Research, 12(2), 27-48. (In Persian)
- Asad, T. [Ed.] (1973). Anthropology and the Colonial Encounter. Humanities Press.
- Asgari Khaneghah, A., Azarshab, A., & Roustakhiz, B. (2017). “Indigenous Food and Culture in Iranshahr, Balochistan Indigenous Food and Culture in Iranshahr, Balochistan (Case Study: The Village of Damen).” Indigenous Knowledge of Iran, 4(8), 123-162. (In Persian)
- Barani, H., & Shahraki, M. (2014). “Popular Culture and Knowledge: A Case Study of Traditional Methods and Native Knowledge of Camel Husbandry.” Indigenous Knowledge of Iran, 1(1), 149-181. (In Persian)
- Barzegar, M., Ghorbani, M., Hassanzadeh, A. & Hosseini Gezir, A. (2019). “Analysis of Adapting Indigenous Knowledge and Local Initiatives in Management of Water Resources (Case Study: Gezir Plain).” Iranian Journal of Anthropological Research, 8(2), 99-121. (In Persian)
- Battiste, M. (2013). Decolonizing Education: Nourishing the Learning Spirit. Purich Publishing.
- Berkes, F. (2018). Sacred Ecology (4th Ed.). Routledge.
- Brockington, D. (2002). Fortress Conservation: The Preservation of the Mkomazi Game Reserve, Tanzania. Indiana University Press.
- Carvalho de Mello, B. (2026). “Epistemic Violence in the Inter-American Human Rights System: Indigenous Cosmologies, Legal Pluralism and Paths towards Decolonial justice.” Third World Quarterly. Advance online publication.
- Chandra, M. & Shabran, R. P. (2023). “The Role of Traditional Knowledge Digital Library in Protection of Indian Traditional Knowledge: A Critical Analysis.” ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 4(2), 3900–3907.
- Coulthard, G. S. (2014). Red Skin, White Masks: Rejecting the Colonial Politics of Recognition. University of Minnesota Press.
- Dotson, K. (2011). “Tracking Epistemic Violence, Tracking Practices of Silencing.” Hypatia, 26(2), 236–257.
- Duria, J. (2025). Epistemic Justice and Indigenous Knowledge: Unpacking the Moral Imperatives of Outside Engagement (April 01, 2025). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=5341678 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5341678
- Ebrahimi, M. & Arabestani, M. (2020). “Gargur Fishing as a Total Social Fact: An on local knowledge, local techniques, environment, development, and social relations in Genaveh.” Indigenous Knowledge of Iran, 7(14), 189-220. (In Persian)
- Escobar, A. (1995). Encountering Development: The Making and Unmaking of the Third World. Princeton University Press.
- Escobar, A. (2008). Territories of Difference: Place, Movements, Life, Redes. Duke University Press.
- Eversole, R. (2018). Anthropology for Development: From Theory to Practice. Routledge.
- Fakouhi, N. (2002). History of Anthropological Thought and Theories. Tehran: Ney. (In Persian)
- Farhadi, M. (1992). “Clause or a Traditional Cooperative and of the Persistence of Old Women in Iran.” Social Sciences, 1(1.2), 129-162. (In Persian)
- Farhadi, M. (2014a). “Editorial.” Indigenous Knowledge of Iran, 1(1), 1–18. (In Persian)
- Farhadi, M. (2014b). “Industry against Tradition: Pathology of the Development Trend in Iran.” Indigenous Knowledge of Iran, 1(1), 71-131. (In Persian)
- Farhadi, M. (2016). “Ethnography of Traditional Knowledge and Technologies; Daily Bread of Iranian Ethnographer.” Indigenous Knowledge of Iran, 1(2), 1-49. (In Persian)
- Foucault, M. (1972). The Archaeology of Knowledge (A. M. Sheridan Smith, Trans.). Pantheon Books.
- Foucault, M. (1980). Power/Knowledge: Selected Interviews and Other Writings, 1972–1977 (C. Gordon, Ed.). Pantheon Books.
- Fraser, N. (2000). “Rethinking Recognition.” New Left Review, 3, 107–120.
- Fraser, N. (2003). “Social Justice in the Age of Identity Politics: Redistribution, Recognition, and Participation.” In N. Fraser & A. Honneth (Eds.), Redistribution or Recognition? A Political-Philosophical Exchange (Pp. 7–109). Verso.
- Fricker, M. (2007). Epistemic Injustice: Power and the Ethics of Knowing. Oxford University Press.
- Frouzeh, M. R., Heshmati, G. A., & Barani, H. (2014). “Geo-ethnography of Rangeland Food and Medicinal Plant Species in Dilgan, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province.” Iranian Journal of Anthropological Research, 4(1), 109–129. (In Persian)
- Gharbi, M., & Seddighi, F. (2025). “Ethnopharmacological Documentation of Koma (Ferula spp.) and Its Traditional Medicinal Uses in Sheshtamad, Razavi Khorasan, Iran.” Ethnobiology and Biodiversity Conservation, 2(4), 73-95. (In Persian)
- Ghorbani, M. (2024). “Analysis of Indigenous Knowledge and Economic Evaluation in Asbads (Case study: Nashtifan, Khaf).” Iranian Journal of Anthropological Research, 13(2), 185-218. (In Persian)
- Harding, S. (1998). Is Science Multicultural? Postcolonialism, Feminism, and Epistemologies. Indiana University Press.
- Hayden, C. (2003). When Nature Goes Public: The Making and Unmaking of Bioprospecting in Mexico. Princeton University Press.
- Helmreich, S. (2008). “Species of Biocapital.” Science as Culture, 17(4), 463–478.
- Hosseinbor, M. O. & Roustakhiz, B. (2017). “Understanding the Socio-Cultural Implications for Nutritional Recommendations during Pregnancy and Afterward (An ethnographic study among women and Sistani families).” Sociological Cultural Studies, 8(3), 1-24. (In Persian)
- Ingold, T. (2000). The Perception of the Environment: Essays on Livelihood, Dwelling and Skill. Routledge.
- Janebollahi, M. S. (2026). “Traditional Ophthalmology (Kahali).” Research in Ethnobiology and Sustainable Development, 1(2), e242517. (In Persian)
- Jessop, B. (2007). “Knowledge as a Fictitious Commodity: Insights and Limits of a Polanyian Perspective.” In A. Bugra & K. Agartan (Ed.), Reading Karl Polanyi for the Twenty-First Century (Pp. 115-133). New York: Palgrave Macmillan.
- Jomepoor, M. (2006). “Indigenous Knowledge of Qanat System and Sustainable Development in Iran.” Social Sciences, 13(33), 27-64. (In Persian)
- Jomepoor, M. (2016). “Role of Localization and Indigenous Knowledge in Sustainable Rural Development.” Indigenous Knowledge of Iran, 1(2), 50-79. (In Persian)
- Jomepoor, M. (2022). Recognition and Recreation of Eco- Culture in Iran, Iranian Society, Culture and Nature. Tehran: Samt. (In Persian)
- Khakpoor Marvasti, M. (2025). “Irrigation jug: Ancient Knowledge for Sustainable Water Management.” Indigenous Knowledge of Iran, 12(23), 141-184. (In Persian)
- Kloppenburg, J. R. (2004). First the Seed: The Political Economy of Plant Biotechnology (2nd Ed.). University of Wisconsin Press.
- Kuper, A. (2003). “The Return of the Native.” Current Anthropology, 44(3), 389-402.
- Laird, S. A. (Ed.). (2002). Biodiversity and Traditional Knowledge: Equitable Partnerships in Practice. Routledge.
- Li, T. M. (2007). The Will to Improve: Governmentality, Development, and the Practice of Politics. Duke University Press.
- Li, T. M. (2014). Land's End: Capitalist Relations on an Indigenous Frontier. Duke University Press.
- Maham, M. (2019). “A Model for Collective Life in Iran.” Indigenous Knowledge of Iran, 6(12), 79-150. (In Persian)
- Majidi Khameneh, F. (2022). "Conservation Strategies for Masters of Art (Human Living Treasures); Case Study: Kerman.” Indigenous Knowledge of Iran, 8(16), 175-215. (In Persian)
- Maqsoudi, M. (2012). “The Infidel Winds and the Se-sar Drum in the Persian Gulf: The Ritual Healing Ceremony of Zar.” Iranian Journal of Anthropological Research, 2(2), 117–140. (In Persian)
- Maqsoudi, M. (2014). “The Process of Transformation of Healing Rituals among the Iranian Turkmen.” Iranian Journal of Anthropological Research, 3(2), 85–101. (In Persian)
- Maqsoudi, M., & Parsapajouh, S. (2012). “Ethnobotany of the Pas-Qaleh region in northern Tehran.” Iranian Journal of Anthropological Research, 1(2), 137–161. (In Persian)
- Medina, J. (2013). The Epistemology of Resistance: Gender and Racial Oppression, Epistemic Injustice, and Resistant Imaginations. Oxford University Press.
- Moshiri, Z. & Jabbarian, Y. (2023). “Evaluation of Traditional Medicine among Nomads of Lar, Damavand (Iran).” Iranian Journal of Anthropology, 19(35), 229-250. (In Persian)
- Mostafaei, A., Fayaz, E. & Naderi, A. (2025). “Gâl: An Institution of Mutual Aid and Social Sustainability in the Uramanat Cultural Landscape World Heritage Site (Case Study: Bayangan).” Indigenous Knowledge of Iran, 12(24), 1-43. (In Persian)
- Nadasdy, P. (1999). “The Politics of TEK: Power and the 'Integration' of Knowledge.” Arctic Anthropology, 36(1–2), 1–18.
- Nadasdy, P. (2003). Hunters and Bureaucrats: Power, Knowledge, and Aboriginal-State Relations in the Southwest Yukon. UBC Press.
- Neumann, R. P. (1998). Imposing Wilderness: Struggles over Livelihood and Nature Preservation in Africa. University of California Press.
- Omidi Nowbijar, M., Barani, H., Forouzeh, M. R. & Abedi Sarvestani, A. (2025). “Indigenous Knowledge in Traditional Livestock Husbandry Systems of Eastern Gilan.” Indigenous Knowledge of Iran, 12(23), 33-72. (In Persian)
- Ostrom, E. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press.
- Papi, Z. (2022). “Suggestion of a Thematic Digital Library of Iranian Traditional Medicine (TDLITM); Using and analyzing the Indian Traditional Medicine knowledge digital library and knowledge organization tools.” Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine, 13(1): 23-38. (In Persian)
- Perreault, T., Bridge, G., & McCarthy, J. (Eds.). (2015). Routledge Handbook of the Political Ecology. Routledge.
- Pohlhaus Jr., G. (2017). “Varieties of Epistemic Injustice.” In I. J. Kidd, J. Medina, & G. Pohlhaus Jr. (Eds.), The Routledge Handbook of Epistemic Injustice (Pp. 13–26). Routledge.
- Posey, D. A. [Ed.] (1999). Cultural and Spiritual Values of Biodiversity. United Nations Environment Programme.
- Posey, D. A., & Dutfield, G. (1996). Beyond Intellectual Property: Toward Traditional Resource Rights for Indigenous Peoples and Local Communities. International Development Research Centre.
- Pottier, J., Bicker, A., & Sillitoe, P. [Eds.] (2003). Negotiating Local Knowledge: Power and Identity in Development. Pluto Press.
- Quijano, A. (2000). “Coloniality of Power, Eurocentrism, and Latin America.” Nepantla: Views from South, 1(3), 533–580.
- Ribot, J. C. (2002). Democratic Decentralization of Natural Resources: Institutionalizing popular participation. World Resources Institute.
- Safi-Nejad, J. (2017). Qanat in Iran and Traditional Methods of Utilizing It. Tehran: Pouyeh Mehr Eshragh Cultural and Artistic Institute. (In Persian)
- Said, E. W. (1978). Orientalism. Pantheon Books.
- Santos, B. de S. (2014). “Ecologies of Knowledge.” In Epistemologies of the South: Justice Against Epistemicide. Routledge.
- Scott, J. C. (1998). Seeing Like a State: How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed. Yale University Press.
- Shiva, V. (1991). The Violence of the Green Revolution: Third World Agriculture, Ecology and Politics. Zed Books.
- Shiva, V. (1997). Biopiracy: The Plunder of Nature and Knowledge. South End Press.
- Shiva, V. (2000). Stolen Harvest: The Hijacking of the Global Food Supply. South End Press.
- Sillitoe, P., Bicker, A., & Pottier, J. [Eds.] (2002). Participating in Development: Approaches to Indigenous Knowledge. Routledge.
- Smith, L. T. (2012). Decolonizing Methodologies: Research and Indigenous Peoples (2nd ed.). Zed Books.
- Spivak, G. C. (1988). “Can the Subaltern Speak?” In C. Nelson & L. Grossberg (Eds.), Marxism and the Interpretation of Culture (Pp. 271–313). University of Illinois Press.
- Stone, G. D. (2007). “Agricultural Deskilling and the Spread of Genetically Modified Cotton in Warangal.” Current Anthropology, 48(1), 67–103.
- Sunder Rajan, K. (2006). Biocapital: The Constitution of Postgenomic Life. Duke University Press.
- Tengö, M., Brondizio, E. S., Elmqvist, T., Malmer, P., & Spierenburg, M. (2014). Connecting Diverse Knowledge Systems for Enhanced Ecosystem Governance: The Multiple Evidence Base Approach. Ambio, 43(5), 579–591.
- Tsing, A. L. (2005). Friction: An Ethnography of Global Connection. Princeton University Press.
- Vedadhir, A. A., Chaghalvand, M., Rafifar, J. & Omidvar, N. (2014). “Indigenous and Traditional Food Systems of Lak People: An Ethnographic Research in Rural and Nomadic Districts of Lorestan, Iran.” Journal of Community Development (Rural-Urban), 6(1), 71-106. (In Persian)
- West, P., Igoe, J., & Brockington, D. (2006). “Parks and Peoples: The Social Impact of Protected Areas.” Annual Review of Anthropology, 35, 251–277.
- Whyte, K. P. (2017). “Indigenous Climate Change Studies: Indigenizing Futures, Decolonizing the Anthropocene.” English Language Notes, 55(1–2), 153–162.
