نامه انسان‌شناسی

نامه انسان‌شناسی

مسئلة بحران نام در رمان مهاجرت (مطالعة موردی: گلی ترقی و روح‌انگیز شریفیان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا طاهریان 1
نجمه دری 2
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات عامه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
مهاجرت و ترک سرزمین مادری همواره باعث ایجاد چالش‌هایی در زندگی  فرد مهاجر می‌شود و او را با بحران‌های هویتی فراوانی رو به رو می‌کند. یکی از این بحران‌های هویتی، بحران «نام» است. «نام» یکی از بخش‌های بنیادین و اصلی هویت هر فرد است که در واقع، جلوه‌گاه هویت است. مهاجر نیز که در سرزمین جدید همواره دیگری یا خارجی محسوب می‌شود،‌ در تلاش برای نزدیک‌تر شدن و خودی شدن در سرزمین میزبان گاهی دست به تغییر نام می‌زند. این تغییر نام علاوه بر مهاجران نسل اول، در نسل دوم مهاجران یعنی فرزندان آنها نیز نمود دارد. مسئلۀ مهاجرت و چالش‏های مربوط به آن از زوایای مختلف قابل بررسی است ولی آنچه در اینجا مورد نظر ما است تأمل در نوع ادبی رمان‏های مهاجرت و توجه به جنبه‏های مردم­نگارانه آن است تا با تحلیل متن ادبی رمان و با تمرکز بر حوزه مردم­شناسی و جامعه­شناسی ادبیات، تحلیلی متفاوت ارائه دهیم و نظر به اهمیت ادبیات مهاجرت به مثابة نوع ادبی نوظهور در ایران و ضرورت روشن شدن ابعاد مختلف آن با روش توصیفی­تحلیلی مسئلة بحران نام مهاجر را به مثابة یکی از مؤلفه‌های هویتی، در سه متن ادبی: کارت پستال و چه‌ کسی باور می‌کند رستم اثر روح‌انگیز شریفیان و بازگشت اثر گلی ترقی بررسی و تحلیل کردیم. نتایج به دست آمده حاکی از این است که مهاجران در حرکات آونگ‌وار هویتی خود بین فرهنگ سرزمین مادری و سرزمین میزبان، بحران‌های هویتی را تجربه می‌کنند. بحران نام،‌ یکی از این موارد است. در آثار مورد بررسی،‌ «نام» دارای کارکرد هویتی است و در دو الگوی مهاجران نسل اول و دوم قابل بررسی و تحلیل است.
کلیدواژه‌ها
ادبیات مهاجرت
بحران نام
خود
دیگران
فرزندان مهاجران

موضوعات

عنوان مقاله English

The Problem of Name Crisis in the Migration Novel: A Case Study on Goli Taraqqi and Rouhangiz Sharifian

نویسندگان English

Zahra Taherian 1
Najmeh Dorri 2
1 M.A. student of Popular Literature, Tarbiat Modarres university, Tehran, Iran
2 associate Prof. of Presian Language and Literature, Tarbiat Modarres university, Tehran, Iran
چکیده English

Emigrating and departing from one's homeland often induces problems in the immigrant life, leading to numerous identity crises that one type of it pertains to one's name. Name is a fundamental and integral component of individual's identity, serving as a tangible representation of one's overall sense of “Self ”. The immigrants, who are often perceived as “Others” or foreigners in the new country, sometimes change their name in an attempt to assimilate and gain a sense of belonging. This change of names is evident among not only the first-generation, but also the second-generation of immigrants, i.e., their children. Considering the necessity of clarifying different dimensions of migration literature, this article attempts to analyze the phenomena of the immigrant’s name crisis as one of the components of identity which is an important matter in the fields of anthropology and sociologiy of literature. We have done this by analyzing literal textes in the three novels “Postcard” and “Who Believes Rostam” written by Rouhangiz Sharifian, as well as "Return” written by Goli Taraqqi, using a descriptive analytical approach. The findings suggest that the immigrants experience identity crises. Name crisis serves an identity function and can be studied and analyzed in two groups of the first and second generations of immigrants.

کلیدواژه‌ها English

migration literature
name’s crisis
self
others
immigrants’ children
اسکویی. نرگس (1398). واکاوی مؤلفه‌های ادبیات مهاجرت در رمان همنوایی شبانه ارکستر چوب­ها و تماما مخصوص. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد سنندج. 39.
برامکی. سارا (1394). هویت، بازنمایی، روایت، تجربه مهاجرت در ادبیات معاصر ایران با رویکرد روایت‌شناسی پسااستعمار. رساله دکتری رشته ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی دانشگاه خوارزمی.
بشیری. محمود، خواجه گیریی. طاهره (1388). نام و ننگ در شاهنامه. سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 2(2). پیاپی. 4. 95-77.
بمانی لیر گشاسی. امرالله (1397). بررسی شاخصه‌های محتوایی رمان‌های منتخب ادبیات مهاجرت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی دانشگاه شهر کرد.
بهارلو. محمد (1377). برگزیده آثار بزرگ علوی. تهران: علم.
پورآرانی. حسین، شجری. رضا، سعیدی. مهدی (1397). جریان­شناسی ادبیات داستانی مهاجرت ایرانی. پژوهش زبان و ادبیات فارسی. (49 ). 121-95.
ترقی. گلی (1402). بازگشت. تهران: نیلوفر.
تفرشی مطلق. لیلا (1389). مطالعات پسااستعماری در ادبیات مهاجرت. علوم سیاسی. (10). 211-222.
توکلی خمینی. عاطفه، عبدالملکی. جعفر، منصف پور. محمدمهدی (1389). هویت مهاجران؛ تاملی در هویت نسل دوم ایرانیان مهاجر. مطالعات ملی. 12(3). پیاپی. 47. 168-149.
تیره‌گل. ملیحه(1377). مقدمه‌ای بر ادبیات فارسی در تبعید(1357-1375)، تگزاس.
حسن ‏زاده دستجردی. افسانه، زند. فاطمه (1398). تجربه مهاجرت در رمان «کارت‏پستال» از روح‏انگیز شریفیان. پژوهشنامه جریان­شناسی شعر و داستان ادبیات معاصر ایران. 1(2).
حسنی مقدم. آناهیتا (1400). مهاجرت آگاهی: بررسی تطبیقی همنوایی شبانه ارکستر چوب‌ها اثر رضا قاسمی و همنام اثر جومپا لاهیری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان.
ذوالفقاری. حسن (1394). باورهای عامیانه مردم ایران (باهمکاری علی­اکبر شیری). تهران: چشمه.
زندی. بهمن، احمدی. بهزاد (1395). نام‌شناسی اجتماعی‌­شناختی، حوزه نوین مطالعات میان‌رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. 9(1). 122-99. 
سعیدی. مهدی (1399). تبیین جریان­شناختی ادبیات سیاسی در ایران معاصر (مطالعه موردی: ادبیات داستانی سیاسی در مهاجرت). پژوهش سیاست نظری (پژوهش علوم سیاسی جدید). (27 ). 140-113.
  ..........................(1402). تحلیل گردش مسیر داستان‌نویسی در ادبیات مهاجرت، (گذر از داستان‌نویسی سیاسی و پیدایش داستان هویت‌اندیش). ادبیات پارسی معاصر (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی). (1). 130-103.
سهرابی. فرزانه (1396). بررسی و تحلیل مؤلفه­های مهاجرت در آثار داستانی پس از انقلاب اسلامی 1357. پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان.
شریفیان. روح‌انگیز (1400الف). کارت پستال. تهران: مروارید.
..................................(1400ب). چه‌کسی باور می‌کند، رستم. تهران: مروارید.
میرعابدینی. حسن (1385). هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی. ج. 3و4. تهران: کتاب خورشید.
..................................(1387). صد سال داستان‌نویسی ایران. ج. 3و4. تهران: چشمه.
نجومیان. امیرعلی (1395). سبک زندگی ترجمه شده: تحلیلی نشانه­پدیدارشناختی از مترجم دردها اثر جومپا لاهیری. نقد و نظریه ادبی. (1). 22-9.
یاحقی. محمدجعفر (1382). جنبه ها و جوانب ادبیات مهاجرت در فارسی معاصر. کتاب ماه ادبیات و فلسفه. (66 و 65).
یزدانی.کیقباد (1385). درآمدی بر ادبیات مهاجرت و تبعید. تهران: چشمه
نامه انسان‌شناسی
دوره 21، شماره 38
بهار و تابستان 1403
شهریور 1403
صفحه 203-223