نگاهی به اشعار پروین اعتصامی از منظر مطالعات فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

در سده‌های اخیر با رشد ذهنی و فکری و علمی بشر، ملت‌ها و دولت‌ها به اهمیت فرهنگ در استمرار حیات خود و نقش آن در توسعة پایدار کشورها بیش از گذشته پی برده و رقابت‌های فرهنگی را به اوج رسانده‌اند. از این رو، «مطالعات فرهنگی» در دهة شصت قرن بیستم، به عنوان یک مقولة بین‌رشته‌ای، با همت کسانی چون «هربرت ریچارد هوگارت» (2014-1918) استاد انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی دانشگاه بیرمنگام، به برنامه‌‌های آموزشی این دانشگاه افزوده شد. در اندک زمانی پس از آن، به سایر نقاط راه یافت و در دانشگاه‌های معتبر جهان، از جمله دانشگاه‌های ایران به طور رسمی رواج پیدا کرد. با توجه به پیوند گسست‌ناپذیر ادبیات و فرهنگ، بررسی آثار ادبی در چهارچوب مطالعات فرهنگی می‌تواند نتایج ارزشمندی از فرهنگ عمومی جامعه و آثار مورد مطالعه در پی داشته‌ باشد. از این رو، در جستار حاضر سروده‌های پروین اعتصامی بر پایة مطالعات فرهنگی بررسی و تحلیل می‌شود. به این منظور اشعار پروین طبق مؤلفه‌های مهم مطالعات فرهنگی در پنج بخش عمده مورد مداقه قرار می‌گیرد. این بررسی‌ها تصویر نسبتاً جامعی از وضعیت کلی فرهنگ در روزگار شاعر و در مواردی داده‌های دقیقی از عوامل مؤثر بر اوضاع فرهنگی و اجتماعی، از جمله نقش بازدارنده یا تسهیل‌گرایانة نهادهای اجتماعی آن دوره در شکوفایی فرهنگی و توسعة کشور به دست می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Look at Parvin Etesami's Poems from Cultural Studies Point of View

نویسنده [English]

  • Navazollah Farhadi
assistant Prof. of Persian Language and Literature, Farhangian university, Tehran, Iran
چکیده [English]

In recent centuries as a consequence of human mental, intellectual and scientific growth, nations and governments have realized more than past the importance of culture in the continuity of their lives and its role in the sustainable development of countries and have brought cultural competitions to a peak. Therefore, Cultural Studies was added to the educational programs of Birmingham university as an interdisciplinary in the sixties of 20th century by some persons like Herbert Richard Hogarth (1918-2014) professor of anthropology and sociology. In a short time after that, it made its way to other places and became officially popular in prestigious universities of the world, including Iranian universities. Considering the inseparable link between literature and culture, the examination of literary works in the framework of cultural studies can lead to valuable results of the general culture of the society and the studied works. Therefore, in this research, the poems of Parvin Etesami are analyzed on the basis of cultural studies. For this purpose, Parvin's poems are analyzed in five major sections according to the important components of cultural studies. These studies provide a relatively comprehensive picture of the general state of culture in the poet's time and in some cases provide detailed data on factors affecting the cultural and social situation, including the role of the social institutions of that period in the cultural prosperity and development of the country.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • criticism
  • admonition
  • power
  • mysticism
  • cultural studies
استوری. جان (1386). مطالعات فرهنگی دربارة فرهنگ عامه. ترجمه حسین پاینده. تهران: آگاه.
اعتصامی. پروین (1381). دیوان پروین اعتصامی. با مقدمه ملک­الشعراء بهار. تهران: الهام.
برهانی. محمد (1385). جهان‌بینی توحیدی در شعر پروین اعتصامی. تهران: نسل نواندیش.
پورنگ. حمید (1383). منتقدان فرهنگ: روشنفکران اهل ادب. کتاب ماه علوم اجتماعی. 79.  81-84.
دورینگ. سایمون (1378). مطالعات فرهنگی. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران: پویان.
----------- (1382). مطالعات فرهنگی (مجموعه مقالات). ترجمه نیما ملک‌محمدی و شهریار وقفی‌پور. تهران: تلخون.
ذکایی. محمدسعید (1401). آموزش مطالعات فرهنگی: موانع، تجربه‌ها تجویزها. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 15(3). 1-29.
رایان. مایکل (1401). مطالعات فرهنگی. ترجمه احمد فاضلی شوشی. تهران: ثالث.
سردار. ضیاءالدین، لون. بورین وان (1399). مطالعات فرهنگی. ترجمه امیرحسین تقی‌لو. تهران: اندیشه کارمان.
فاضلی. نعمت‌الله، قلیچ. مرتضی (1393). نگرشی نو به سیاست فرهنگی. تهران: تیسا.
فولادوند. محمد­مهدی (1379). ترجمه قرآن کریم. تهران: دارالقرآن­الکریم.
معین. محمد (1376). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر.