نامه انسان‌شناسی

نامه انسان‌شناسی

روزی‌خوری: سه‌پاها، روحیه اقتصادی و طبقات اجتماعیِ هرمز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
سه‌پاها، موتورهای سه‌چرخی هستند که بیشتر جاشوها، طبقات فرودست و جوان‌های هرمز در فصل گردشگری از آن درآمد کسب می‌کنند. در ابتدا آنچه از روحیه اقتصادی راننده‌های سه‌پا مشهود بود، رفع نیازهای پایه، گذران عمر با حداقل کار و درآمدهای روزانه بود. پرسش اصلی این بود که چگونه چنین روحیه‌ای، که در مقاله با عنوان روزی‌خوری بیان شده است، ممکن شده، تداوم یافته و در ساختار اجتماعی هرمز جای گرفته است. در این پژوهش طی سفرها به هرمز و با استفاده از فنون کلاسیک مردم‌نگاری مانند مصاحبه‌های عمیق، فیش‌برداری، استخراج داده‌های اقتصادی و غیره، نخست شرایط پایداری اقتصادی، فنی و زیرساختی، و اجتماعیِ سه‌پاها استخراج و سپس نشان داده شد که روحیه روزی‌خوری در همزیستی با روحیه انباشت و تکاپوی سرمایه حضور داشته و دارد و در حال تبدیل به کار مزدی است. همچنین شبکه قدرت خانوادگی در ارتباط با نهادهای دولتی و خصوصی در هرمز، نسبت طبقات اجتماعی هرمز را با میزان و آهنگ انباشت به خوبی نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Daily-Bread Receiving:Three- Leggeds, Economic Habitus and Social Classes of Hormoz

نویسنده English

Seyed Abdol­Reza Hoseini
Ph.D in sociology, social faculty of Tabatabaie university
چکیده English

During the closed fishing season, lower-class young men of Hormoz island subsist on the Three- Legged; the cargo tricycles, used as touristic Tuk Tuks. At first sight, it seemed that Sepa drivers work only for the satisfaction of survival requirements with a daily income, just like fishing. The main question was then how could such an economic habitus, conceptualized here as Daily-Bread Receiving [consuming what has been earned daily], endured through time and socially accommodated. First, I tried to study the economic, infrastructural, and social sustainability of Three- Legged. Furthermore, I showed how the habitus of Daily-Bread Receiving coexisted the accumulative disposition of wealth and transformed into the capitalistic class conflicts. The family network of power with its close ties to the public and private institutions, demonstrates clearly the relationship between social classes and the amount and frequency of accumulation. For this, I used classical ethnography research methods such as observation, deep interviewing, participating and interpretations.
 

کلیدواژه‌ها English

Hormoz
economic habitus
Daily-Bread Receiving
accumulation
ابوترابی زارچی. فاطمه، میرفردی. اصغر، حیدری. آرمان (1397). بررسی رابطة بین جامعه‌پذیری اقتصادی و فرهنگ اقتصادی در بین شهروندان یزدی. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. (35): 195-227
افضلی. علیرضا (1395). مدیریت اسلامی، مدیریت مبتنی بر سنت‌های الهی مورد مطالعه: سنت رزق. تحقیقات بنیادین علوم انسانی. (5): 7-34
امیری طهرانی. سید­محمدرضا (1393). حق معاش، اصل موضوعة اقتصاد اسلامی. بررسی مسائل اقتصاد ایران. (1): 29-52
انو. موریو، طالب. مهدی (1345). ابراهیم‌آباد «نیشابور». طرح شماره 1406 سازمان برنامه. ضمیمة گزارش بررسی اقتصادی و اجتماعی روستاهای نیشابور. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی
بارث. فردریک (1343). ایل باصری. ترجمة کاظم ودیعی. دانشگاه تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی
بوردیو. پی­یر (1395). ساختارهای اجتماعی اقتصاد. ترجمة حسن چاووشیان. تهران: مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی
پورتر. مایکل (1388). نگرش‌ها، ارزش‌ها، اعتقادات و خوشبختی بر مبنای اصول اقتصادی خرد. در: لارنس هریسون و ساموئل هانتینگتون. اهمیت فرهنگ. ترجمة انجمن توسعه مدیریت ایران. تهران: امیرکبیر
توفیق. ابراهیم، یوسفی. سیدمهدی، ترکمان. حسام، حیدری. آرش (1398). برآمدن ژانر خلقیات در ایران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
جوادی یگانه. محمدرضا، آزاد ارمکی. تقی، توحیدلو. سمیه (1391). فرهنگ و اخلاق اقتصادی ایرانیان در دورة مشروطه. مطالعات فرهنگی و ارتباطات. (29): 11-40
حجتی. سیدمحمدباقر، رضایی. علی (1386). جمع میان مفهوم مقدر بودن رزق با تأثیر تلاش و تدبیر در جلب رزق. پژوهشنامة قرآن و حدیث. (3) 7-32
ساعدی. غلامحسین (1354). خیاو یا مشکین‌شهر. تهران: امیرکبیر
سعیدی. علی­اصغر (1388). فرهنگ اقتصادی ایرانیان: بنگاه‌های اقتصادی خانوادگی. نشریة آیین. (26 و 27): 91-95
سومبارت. ورنر (1390). یهودیان و حیات اقتصادی مدرن، ترجمة رحیم قاسمیان. تهران: ساقی
صفی‌نژاد. جواد (1345). طالب‌آباد، نمونة جامعی از بررسی یک ده. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی
عبداللهی‌پور. مهدی (1391). فلسفة تکفل روزی‌ها از جانب خداوند در قرآن. مجلة قبسات. (63): 157-174
عجمی. اسمعیل (1354). ششدانگی، پژوهشی در زمینه جامعه‌شناسی روستایی. تهران: توس
فرهادی. مرتضی (1390). فروهشتگی ده و گژبالشی شهر ایرانی (کاهندگی فرهنگ تولیدی و افزایندگی فرهنگ مصرفی در ایران). پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران. (2): 7-28
کنوبلاخ. هوبرت (1390). مبانی جامعه‌شناسی معرفت. ترجمة کرامت‌الله راسخ. تهران: نی
گروندونا. ماریانو (1388). گونه‌شناسی فرهنگی توسعه اقتصادی. در: لارنس هریسون و ساموئل هانتینگتون. اهمیت فرهنگ. ترجمة انجمن توسعه مدیریت ایران. تهران: امیرکبیر
لطیفی. غلامرضا، عبداللهی. آرپناهی، فرجی. بردیا، کاوه شالدهی. سجاد (1396). بررسی تطبیقی اخلاق کار و روحیة بازاری (در بین بازاریان شهر رشت و رضوانشهر و دانشجویان گیلک، تالش و ترک). تغییرات اجتماعی-فرهنگی. (54): 47-70
مارکس. کارل (1394). سرمایه. ترجمة حسن مرتضوی. تهران: لاهیتا
مارکس. کارل ، انگلس. فردریش (1385). مانیفست کمونیست. ترجمة محمد پورهرمزان. برلین: حزب توده ایران
مرشدی. ابوالفضل، علی‌نژاد. منوچهر (1398 الف). اخلاق اقتصادی یزدی‌ها: زمینه‌های شکل‌گیری و دلالت‌های آن برای سیاست‌گذاری‌های استان. فرهنگ یزد. (2): 8-26
مرشدی. ابوالفضل، علی‌نژاد. منوچهر (1398 ب). اخلاق اقتصادی یزدی‌ها: سازگاری فعالانه. مطالعات اجتماعی ایران. (4): 111-137
موسی‌پور. ابراهیم (1391). زندگی حرفه‌ای مکاریان/ چارواداران در ساختار سنتی حمل و نقل در دورة اسلامی: یک تاریخ اجتماعی. انسان‌شناسی. (16): 142-160
وبر. ماکس (1399). اخلاق پروتستانی و روحیة سرمایه‌داری. ترجمة عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی. تهران: علمی و فرهنگی
هادوی‌نیا. علی­اصغر (1386). جایگاه اقتصادی سنت رزق. مجلة اقتصاد اسلامی. (28): 89-116
هریسون. لارنس (1388). ترویج تغییرات فرهنگی مترقی. در: لارنس هریسون و ساموئل هانتینگتون. اهمیت فرهنگ. ترجمة انجمن توسعه مدیریت ایران. تهران: امیرکبیر
Berge. Peter L. (2013). Our Economic Culture. In: Berge. Peter L. The New Sociology of Knowledge: The Life and Work of Peter L. Berger. New Brunseick and London: Transaction Publishers
Sachs. Jeffery D. (2005). The End of Poverty: Economic Possibilities for Our Time. New York: Penguin
Schoeman. Nicolaas J. (1990). The Development of Economic Thought in the Economic Culture of South Africa. In: Gemper. Bodo B. (1990). The Market System, Structural Change and Efficient Economies: The International Trend towards Indicative Targeting. New Brunswick (U.S.A) & London: Transaction Publishers