دو تصویر ذهنی از یک مفهوم: نگاهی شناختی-تطبیقی به روایت‌های زنانه و مردانه فارغ‌التحصیلان مقطع دکترای علوم انسانی از مفهوم دانشگاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری تخصصی انسان‌شناسی

چکیده

در واقعیت‌های ذهنی ما، ناهماهنگی پدیده‌ای نسبتاً شایع است و به گفته روان‌شناسان شناختی و اجتماعی، این ناهماهنگی شناختی گاه مولد افسردگی و مشکلات روحی در افراد می‌شود. اما افراد درگیر غالباً به فراخور توانایی‌های خود درصدد اتخاذ راهبردهایی برای فائق آمدن بر این ناهماهنگی‌ها برمی‌آیند. در پژوهشی مقدماتی با تمرکز بر تصویر دانشگاه در اذهان زنان و مردان فارغ‌التحصیل دکترای علوم انسانی دریافتیم که شناخت و تصویر ذهنی آنها از مفهوم دانشگاه قبل از ورود به مقطع دکترا و بعد از فارغ‌التحصیلی دچار نوعی ناهماهنگی است. بدین ترتیب، پژوهش حاضر با این پرسش انجام شد که تغییر تصویر ذهنی از مفهوم دانشگاه چگونه رخ می‌دهد و از همه مهمتر زنان و مردان برای رفع یا کاهش این ناهماهنگی شناختی از چه راهبردهایی استفاده می‌کنند. روایت‌های مردانه و زنانه از طریق مصاحبه‌های عمیق‌ و نیمه‌ساخت‌یافته با بیست نفر از فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم انسانی جمع‌آوری شده‌اند. برای پاسخ به پرسش اول، با استفاده از نظریه طرحواره‌های فرهنگی و تحلیل روایت‌های به دست آمده، چگونگی تغییر مفهوم دانشگاه در ذهن زنان و مردان با کمک سه طرحواره رویدادی، نقشی و تصوری نشان داده شد. همچنین راهبردهایی که این گروه از زنان و مردان عمدتاً برای کاهش یا رفع ناهماهنگی‌های شناختی در مورد مفهوم دانشگاه به کار می‌گیرند، در چهار دسته تقسیم‌بندی شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، راهبردهای زنان و مردان برای رفع و کاهش ناهماهنگی شناختی به شکل معناداری با هم متفاوت هستند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Two Mental Image about One Concept: A Cognitive-Appraisal Approach to the Feminine and Masculine Narratives of Social Science Doctorate Postgraduates about the Concept of University

نویسنده [English]

  • Leila Ardebili
چکیده [English]

In our mental realities, dissonance is a relatively common phenomenon, and according to cognitive and social psychologists, sometimes depending on the importance of the issue, this cognitive dissonance causes depression and mental problems in individuals. Nevertheless, people often try to overcome this dissonance by using some strategies. In a pilot study, focusing on the mental image of the university  concept among men and women Ph.D. graduates of humanities, this article found that the cognition and mental image of these people about the given concept before entering the doctoral program and after graduation has suffer from a kind of dissonance.Thus, this study conducted with the questions that how the change of the mental images of the concept of university occurs and the more important, what strategies men and women use to eliminate or reduce this cognitive dissonance. The feminine and masculine narratives of this qualitative study collected through purposeful sampling and in-depth and semi-structured interviews with twenty humanities graduates. For answere to the first question, this study, using the theory of cultural schemas, has shown the way of changing the concept of university in the minds of men and women with the help of event, role and image schemas. This study also succeeded to divide the strategies used to reduce or eliminate the cognitive dissonance, into four categories. Findings show that the strategies of men and women to eliminate and reduce cognitive dissonance are significantly different.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Anthropology
  • embodied cognition
  • Schema
  • cognitive dissonance
  • concept of university