تحلیلی مردم‌شناختی خودکشی در زاگرس میانی (استان‌های ایلام، کرمانشاه و لرستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارجامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده

این مقاله به تحلیل خودکشی در درون ساختارهای اجتماعی زاگرس میانی می‌پردازد. روش پژوهش، مردم نگاری و فنون گردآوری داده، مشاهده مشارکتی و مصاحبه هستند. داده‌‌ها نشان می‌دهند: بسیاری از ایلات و طوایف زاگرس میانی بعد از شهریور 1320 تا اواخر دهه 40 کمابیش به کوچروی ادامه دادند و با فرآیند «یکجانشینی تاخیری» روبرو بودند. بدین‌روی بسیاری از سنت‌های ایلی مانند «درون‌همسری» و «هُمالی» در این مناطق به عنوان الگوی رفتاری تداوم یافتند. در این زمان فرآیند مدرنیزاسیون به صورت فشرده و با مظاهر متعدد در این مناطق مستقر شد و جامعه‌پذیری فرزندان بر اساس آموزه‌های نوین و از طریق آموزش عمومی و رسانه‌های جمعی انجام گرفت که در تضاد با سنت‌های کوچروی بود. در دهه‌های  1360، 1370 و اواسط 1380 خورشیدی فرزندان (به ویژه زنان و دختران) می‌خواستند که بر اساس آموزه‌های نوین سبک زندگی فردگرایانه و برون‌همسری را تجربه کنند که با مخالفت سنت‌های ایلی مسلط و قدرتمند روبرو شدند. ناتوانی آنها در این عرصه زمینه خودکشی «نابهنجار- تقدیرگرایانه» را فراهم ساخت. با تغییر شرایط زندگی از میزان خودکشی زنان کاسته و نرخ خودکشی مردان پیشی گرفت. افرادی که تا قبل از دهه 50 وضعیت زندگی تقریبا برابری داشتند، به مرور نابرابری و بیکاری را تجربه کردند. همزمان با این روند، مصرف‌گرایی به تمایلی غالب در افراد بدل شد. هم سنت‌های ایلی و هم الگوهای نوین مشوق مصرف‌گرایی و رقابت بودند. نبودن ساختاری انتظام‌بخش در کنترل تمایلات و ناتوانی جامعه در کنترل نابرابری، مردان را به سمت ناامیدی سوق داد زیرا آنان متولی امور اقتصادی بودند. وضعیت نابرابر اقتصادی آنها توسط خصیصه «هُمالی» مورد شماتت قرار گرفت و شرایط را برای خودکشی «نابهنجار-خودخواهانه» فراهم ساخت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Anthropological Analysis of Suicide in the Middle Zagros (Provinces: Ilam, Kermanshah and Lorestan)

چکیده [English]

The present study analyzes suicide within the social structures of the middle Zagros. The research method employed for this purpose is ethnographical, and data collection is done through participatory observation and interviews. The data shows that most of the tribes and families in the middle Zagros followed a nomadic way of life from September 1940 to the late 1960's, and they went through the process of "delayed accommodation". Therefore, most of tribal traditions such as endogamy and "homali" were continued as behavioral models in these areas. At this time, the process of modernization was established in these areas intensively and in multiple forms. Also, the social acceptance of children was done based on modern instructions as well as through general teaching and mass media, which was contrary to nomadic traditions. In the 1980's, 1990's, and mid-2000's, children (especially women and girls) wanted to experience an individualistic lifestyle and exogamy based on modern instructions, which was at odds with dominant and strong tribal traditions. Their inability in this regard provided the groundwork for "anomic- fatalistic" suicides. With a change in the living conditions, the number of suicides was reduced in the case of women and increased in men. Those who had lived in almost equal living conditions until the 1970's,  gradually experienced inequality and unemployment. At the same time, consumerism became dominant in people's tendencies. Both tribal traditions and modern models promoted consumerism and competition. The lack of a disciplinary structure to control people's tendencies as well as the society's inability to control inequality led men to frustration since they were in charge of economic affairs. Their economically unequal status was criticized based on the character trait of "homali" and this led to "anomic- egoistic" suicides.

کلیدواژه‌ها [English]

  • delayed accommodation
  • “ homali”
  • Suicide
  • anomic- fatalistic
  • anomic- egoistic