سکسوالیته در مردم‌شناسی شکل‌گیری و تحولات مفهومی و پژوهشی جاری و آتی آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مردم شناسی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه مردم شناسی دانشگاه تهران

چکیده

سکسوالیته[1] از دیرباز، از زمانی که مردم‌شناسان در خانه، زندگی جوامع بدوی را روایت می­‌کردند، یکی از حوزه­‌های تحت بررسی مردم‌شناسانه بوده است. در تاریخ تحول این رشته، مطالعه­­‌ی سکسوالیته تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است. مطالعه­­‌ی سکسوالیته از بررسی رفتار اگزوتیک جنسی در اقوام­ بدوی آغاز شد و در قرن بیستم به عنوان زیرمجموعه­‌ای از نهاد خانواده مورد بررسی مردم­شناسانه قرار گرفت. از اواخر قرن بیستم، موضوع‌­ها و نگرش‌­های جدیدی همچون هویت جنسی، نگاه جنسی، جهت­‌گیری جنسی و بازتعریف انتقادی خود مفهوم سکسوالیته در دستور کار مردم‌­شناسان قرار گرفت. برای نمونه، آخرین تحول در این حوزه پهن‌­دامنه مربوط به مطالعه­ اچ آی وی/ ایدز و سکسوالیته است. به طور مشخص­‌تر، نگاهی به حوزه‌­ی­ مردم‌­شناسی سکسوالیته در ایران نشان می­دهد این حوزه هنوز در ابتدای راه قرار داشته و حوزه­ای نوپا و رو به رشد قلمداد می­شود. این مقاله در واقع نوعی بازنگری و تامل تاریخی بر حوزه­ی پژوهشی مردم‌شناسی سکسوالیته، تحولات و سوگیری جاری و آتی آن در جهان و ایران است.
 



[1]  در یک برداشت کلی، مفهوم سکسوالیته (Sexuality) به میل جنسی، رفتار جنسی، جنس و جنسیت اشاره می‌کند (فوکو، 1384) اما از آن­جا که معادل دقیقی برای آن در فارسی وجود ندارد ترجیح بر این است که خود کلمه استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


-         ازگلی، گیتی (1394)، «تبیین مواجهه با امور جنسی در همسران مردان با اختلال نعوظ: طراحی مدل راهبردی»، پایان­نامه دکترای تخصصی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

-         انگلس، فردریک (1380)، منشا خانواده، دولت و مالکیت خصوصی، ترجمه خسرو پارسا، تهران: نشر جامی.

-         تانگ، رزماری (1387)، نقد و نظر: درآمدی جامعه بر نظریههای فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران: نشر نی.

-         فوکو، میشل (1384)، اراده به دانستن مترجم: نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.

-         مالینوفسکی، برانیسلاو (1387)، غریزه جنسی و سرکوب آن در جوامع ابتدایی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر ثالث.

-         معصومی، راضیه (1392)، «تبیین مفهوم، عوامل و ابعاد کیفیت زندگی جنسی از دیدگاه زنان در سنین باروری: طراحی و روان‌سنجی ابزار کیفیت زندگی جنسی مبتنی بر فرهنگ»، پایان­نامه دکتری تخصصی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

-         Afary, J., (2009), Sexual Politics in Modern Iran, Cambridge: Cambridge University Press.

-         Beach, F. A. and Ford C. S., (1951), Patterns of Sexual Behavior, New York: Harper and Brothers.

-         Butler, J., (1999), Gender trouble: feminism and the subversion of identity, New York: Routledge. 

-         Davis D. L., Whitten R. G., (1987), The Cross-Cultural Study of Human Sexuality, Annual Review of Anthropology 16: 69-87.

-         Garton S., (2004), Histories of Sexuality, London: Equinox Publishing.

-         Goldenweiser A., (1929), Sex in Primitive Societies, In: Sex in Civilization, Edited by Calverton V. F. and Schmalhausen S. D., New York: Macaulay Company.

-         Harris, K., (2012), The Brokered Exuberance of the Middle Class: An Ethnographic Analysis of Iran”, Mobilization 17 (6): 435-455.

-         Helie, A. & Hoodfar, H., (2012), Sexuality in Muslim Contexts: Restrictions and Resistance, London: Zed Books.

-         Hoodfar, H., (1998), Volunteer health workers in Iran as social activists: Can governmental non-governmental organizations be agents of democratization? WLUML occasional paper.

-         Khosravi, S., (2007), Young and Defiant in Tehran (Contemporary Ethnography), Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

-         Lyons, A. & Lyons H., (2011), Sexualities in Anthropology: a reader, London: Wiley-Blackwell.

-         Mahdavi, P., (2009), Passionate Uprisings: Iran’s Sexual Revolution, Stanford, CA: Stanford University Press.

-         Maksimowski, S. A. (2012). A Brief History of the Anthropology of Sexuality, and Theory in the Field of Women’s Sex Work. The University of Western Ontario Journal of Anthropology 20(1), Article 9: 1-13.

-         Mead, M., (1961), Cultural Determinations of Sexual Behaviors, in: Sex and Internal Secretions, Edited by Young W. C., Williams and Wilkins, Philadelphia: Krieger Publication Co.

-         Moaveni, A., (2005), Lipstick Jihad: A Memoir of Growing Up Iranian in America and American in Iran, United States: Public Affairs, U.S.

-         Najmabadi, A., (2005), Women without Mustaches, Men without Beards; Gender and Sexual Anxieties of Iranian Modernity, Berkeley: University of California Press.

-         Olszewska, Z., (2013), Classy Kids and Down-at-Heel Intellectuals: Status Aspiration and Blind Spots in the Contemporary Ethnography of Iran’, Iranian Studies 46 (6): 841-862.

-         Parker, R. and Aggleton P., (1999), Culture, Society and Sexuality: A Reader, London: UCL Press.

-         Parker, R. G., (2001), Sexuality, Culture, and Power in HIV/Aids Research, Annual Review of Anthropology 30: 63-179.

-         Persad, R., (2005), Key topics in sexual health, Edited by Stephen Baguley, Rajendra Persad, and Sunil Kumar, London: Informa Healthcare.

-         Rubin, G., (1975), Traffic in Women: Notes on the “Political Economy” of Sex, New York: Monthly Review Press.

-         Ryan, C. and Jetha, C., (2010), Sex at Dawn: How we mate, why we stray and What It Means for Modern Relationship, New York: Harper and Brothers.

-         Shahidian, H., (2008), Contesting Discourses of Sexuality in Post-Revolutionary Iran in: Deconstructing Sexuality in the Middle East, Edited by Ilkkaracan, Pinar, Burlington: Ashgate Publishing.

-         Truong, T. D., (1990), Sex, money and morality: prostitution and tourism in Southeast Asia, London: Zed Books. 

-         Vance, C., (1991), Anthropology Rediscovers Sexuality: A theoretical Comment, Social Science and Medicine 33 (8): 875-884.

-         Varzi, R., (2006), Warring Souls: Youth, Media and Martyrdom in Post-Revolution Iran, NC: Duke University Press.

-         Wellings, K., (2012), Sexual health: theoretical Perspectives, In: Wellings, K. et. al. (ed.) Sexual Health: A Public Perspective. (pp 3-15), Maidenhead: McGraw Hill/Open University Press.

-         Yaghmaian, B., (2002), Social Change in Iran, New York: State University of New York Press.