ارزیابی کمی تنوع زیستی گیاهان دارویی و کاربرد آنها در شهرستان داراب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محیط زیست-دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی-آزاد-اراک-ایران

2 محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،آزاد، اراک ,ایران

3 جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد ، واحد تهران غرب، ایران

چکیده

 این پژوهش با هدف ارزیابی کمی تنوع زیستی گیاهان دارویی در جهت حفاظت از گونه‌های آسیب‌پذیر انجام شده است. با توجه به اینکه تنوع زیستی، درگیر بحرانی با منشأ فعالیت انسان‌ها از گذشته است، عدم کنترل انتظارات نامحدود انسان، باعث افزایش آثار تخریب‌کننده بر محیط زیست و تشدید بحران‌ها خواهد شد. کشور ایران دارای نواحی بوم‌شناسی مختلفی است که باعث ایجاد تنوع زیستی جانوری و گیاهی، آب و هوایی، قومی و فرهنگی، آداب و رسوم و آیین‌ها شده است. پژوهش میدانی حاضر در چهار منطقه روستایی یعنی مروارید، حیدرآباد، دهمورد و فتح‌المبین در شهرستان داراب استان فارس انجام شده است. بر اساس یافته‌های این تحقیق، 89 گونه گیاه دارویی متعلق به 43 خانواده در مناطق هدف شناسایی شد که بیشترین فراوانی با تعداد 14 گونه متعلق به خانواده نعنائیان است. طیف زیستی گیاهان دارویی در مناطق مورد مطالعه متفاوت است و شامل 6 تیپ بیولوژیکی، 4 فرم رویشی، 8 اندام مصرفی، 3 دوره رویش و به لحاظ پراکنش در دو سطح هموار و شیب‌دار است. در مناطق هدف، 9 گیاهِ در معرض آسیب جدی یعنی آنغوزه، بنه، آویشن شیرازی، ارژن، کُنار، جاشیر، بادرنجبویه، مورد و کاکوتی شناسایی شده است. علاقه فزاینده به مصرف و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و عدم ثبت دانش بومی، احیا، توسعه، حفاظت و نظارت بر این مناطق منجر به حذف ژن‌های مؤثر گیاهی در آینده نزدیک خواهد شد.                                                             
 کلیدواژه‌ها: تنوع زیستی، ارزیابی کمی، گیاهان دارویی، دانش بومی، داراب

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Quantitative Evaluation of Biodiversity of Medicinal Plants and Their Use in Darab City

نویسندگان [English]

  • Farzaneh Mohammadi 1
  • Abbas Ahmadi 2
  • Mehdi Mokhtarpour 3
1 Environment- Agricultural- Azad University- Arak- Iran
2 Department of Natural Resource, Arak Branch.Islamic Azad University,Arak.Iran
3 Department of Sociology, ISlamic Azad University, West Tehran Brach,Iran
چکیده [English]

This article aims to quantitatively evaluate the biodiversity of medicinal plants in order to protect vulnerable species. Biodiversity has been involved in a crisis rooted in human activities since past. In lack of control over unlimited human expectations, the destructive effects on  environment will increase and the crisis will exacerbate. Iran has a variety of ecological regions where have created animal and plant biodiversity and also a variety of climates, ethnics, cultures, customs and rituals.The present study is based on field studies in the rural areas of Darab city of Fars province: Morvarid, Hyderabad, Dehmord, Fath al-Mubin. Based on the findings, 89 species of medicinal plants belonging to 43 families are identified in the target areas. The largest number with 14 species belongs to the mint family. This area has 6 biological type, 4 vegetative forms, 8 consuming organs with 3 germination periods that are distributed on both even and steep surfaces. According to the results, 9 plants are seriously exposed to damage: Ferula Assa-foetida, Pistacia Atlantica, Zataria Multiflora, Amygdalus Scoparia Spach, Ziziphus Spina Christi, Prangos Ferulacea, Dracocephalum, Myrtus Communis, Ziziphora Clinopodioides. High interest in the use and exploitation of medicinal plants, failure to record indigenous knowledge and lack of revitalization, development, conservation and supervision, will probably lead to deletion of effective plant genes of this region in the near future.
                                                                      

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biodiversity
  • Quantitative evaluation
  • Medicinal plant
  • Indigenous Knowledge
  • Darab