نام‏گزینی مردان در اوسنه‌‏های عامیانه ایرانی با نگاهی ویژه به اوسنه‌های عامیانه استان لرستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

بخش زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز

چکیده

درباره نام‌‏شناسی شخصیت‏‌های داستان‏‌های کوتاه و بلند نویسندگان معاصر و افسانه‏‌های عامیانه بلند ایرانی پژوهش‏‌های معدودی انجام شده است. ولی تاکنون پژوهش مشابهی درباره داستان‌‏های عامیانه کوتاه ایرانی انجام نشده است. پژوهش توصیفی تحلیلی حاضر، تلاشی برای بررسی نام‏‌های مورد استفاده در افسانه‏‌های عامیانه با تأکید بر داستان‏‌های عامیانه استان لرستان است. افسانه‏‌های دو مجموعه که «ابوالقاسم انجوی‏شیرازی» و «بهرام فره‏وشی» به ترتیب از مناطق مختلف کشور و استان لرستان جمع‌‏آوری کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. نام‌‏های مردانه محمد، احمد، حسن، علی، عباس، ابراهیم و جمشید بیشترین فراوانی را داشتند. بسامد زیاد نام‏‌های محمد، احمد، علی و عباس، با توجه به فرهنگ اسلامی توجیه‌پذیر است. نام‏‌های جمشید و ابراهیم به تنهایی یا در حالت ترکیبی در بین 50 نام پربسامد در ایران قرار نگرفته است. در افسانه‏‌ها، جمشید، همیشه ملک جمشید نامیده شده، زیبا توصیف شده، ارتباطی با جنگ‌افزارهای آهنین دارد، دیو و اژدها می‏کشد و به آسمان پرواز می‏کند. این شواهد بیانگر ارتباط بین جمشید اسطوره‏ای با شخصیتی است که در افسانه‏‌های عامیانه، جمشید نامیده شده است. بدین ترتیب، زیاد بودن نام «جمشید» در افسانه‏‌ها توجیه‏‌پذیر می‏‌شود. بسامد فراوان نام «ابراهیم» که نامی ایرانی نیست، جالب به نظر می‏‌رسد. در سده‏‌های نخستین هجری سعی شده است زرتشت و ابراهیم را یک شخصیت بدانند. بدین ترتیب، پیامبر باستانی ایران دارای دو نام می‏شود. در افسانه‏‌ها به تدریج نام جدید، جایگزین نام پیشین می‏‌شود. زیاد بودن نام ابراهیم در افسانه‌‏ها، به دلیل تلاش ایرانیان سده‌‏های نخستین اسلامی برای حفظ نام زرتشت است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Naming of Males in Iranian Folktales with a Special Attention to Folktales of Lorestan Province

نویسنده [English]

  • Mostafa Saadat
Department of Biology, College of Sciences, Shiraz University
چکیده [English]

There are few researches on the naming in short and long story characters of contemporary writers and long Iranian folktales, but so far no similar research has been done on Iranian short folktales. The present descriptive-analytical study is an attempt to investigate the male naming in Iranian folktales with emphasis on folktales of Lorestan province. The legends of the two collections, which were collected by “Anjavi-Shirazi” and “Farahvashi” from different regions of the country and Lorestan province, respectively, were used in the study. Mohammad, Ahmad, Hassan, Ali, Abbas, Ibrahim and Jamshid were the most common male names. The high frequency of Mohammad, Ahmad, Ali and Abbas can be justified according to Islamic culture. The names of Jamshid and Ibrahim alone or in combination are not among the 50 most frequent names in Iran. In folktales, Jamshid is always called King Jamshid, beautifully described, associated with iron weapons, kills demons and dragons, and flies into the sky, suggesting a connection between persons named Jamshid in folktales and the mythical Jamshid. Thus, the high frequency of “Jamshid” in folktales is justified. The high frequency of “Ibrahim”, which is not an Iranian name, seems interesting. In the first centuries A.H., it was tried to consider Zarathustra and Ibrahim as one personality. Thus, the ancient Iranian prophet has two names. The new name gradually replaces the old name in folktales. The high number of Ibrahim in folktales is due to the efforts of Iranians of the first centuries of Islam to preserve the name of Zoroaster.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibrahim
  • Jamshid
  • folktales
  • Naming