انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 The Role of Cultural Memory in Facing Disasters; A Case Study of the Experience of War and Earthquake in Sarpol-e Zahab مطالعة نقش حافظة فرهنگی در مواجهه با فجایع؛ مطالعة موردی تجربة جنگ و زلزله در سرپلذهاب 13 32 735722 10.22034/jasi.2026.2080016.1597 FA مینو سلیمی استادیار گروه انسان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-9395-7893 Journal Article 2025 12 14 A disaster is an event—whether natural or human-made, sudden or prolonged—that disrupts Disasters may be natural or human-made, sudden or prolonged. In the aftermath of such events, societies attempt to preserve individuals’ lived experiences and coping practices. Cultural memory plays a significant role in shaping how people respond to disasters, engage in coping strategies, and accept relief assistance. The city of Sarpol-e Zahab has experienced two major disasters: a human-made disaster, the Iran–Iraq War (1980–1988), and a natural disaster, the 2017 earthquake. Since relatively few studies have examined the role of cultural memory in reducing vulnerability and enhancing resilience, further research in this area is essential.This study addresses questions such as: What forms do the tangible and intangible cultural memories of the war and the earthquake take among the people of Sarpol-e Zahab? To what extent have these memories functioned as resources for strengthening resilience and facilitating recovery? The aim of this research is to examine the role of cultural memory in disaster response through the lived experiences of the people of Sarpol-e Zahab, using a phenomenological approach.Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with 20 individuals who had experienced both the war and the earthquake and who were selected through purposive sampling. The data were analyzed by identifying significant statements and clustering them into thematic categories. The findings indicate that the cultural memory of the war had a direct influence on how the people of Sarpol-e Zahab responded to the earthquake, increasing their level of resilience. For these individuals, the cultural memory of war functioned as a resource that enabled them to demonstrate greater adaptability and to complete the recovery and reconstruction process more rapidly after the earthquake. The study concludes that cultural memory can serve as a valuable resource for reducing vulnerability and improving the management of future disasters. فاجعه، رخدادی اعم از طبیعی یا ساخته انسان، ناگهانی یا مداوم است. جوامع انسانی بعد از فجایع، در صدد حفظ تجربه زیسته افراد در زمان فجایع و نحوه رویارویی با آن هستند. تجربه زیسته افراد از فاجعه، به عنوان یک مخزن دانش عمل می-کند که اطلاعات مهم در مورد خطر فجایع و کاهش آسیب‌پذیری و افزایش تاب‌آوری را در اختیار جوامع قرار می‌دهد. تأثیر حافظه فرهنگی بر دانش، رفتار و توانایی افراد در یافتن توضیحات و ایجاد مفهوم از فجایع گذشته، تاثیرات مهمی در عملکرد درک فاجعه دارد. حافظه فرهنگی، نقش مهمی در تعیین نحوه پاسخگویی مردم به فجایع، مشارکت در شیوه‌های مواجهه با فاجعه و پذیرش امدادرسانی در شرایط اضطراری دارد. مردم شهر سرپل‌ذهاب دو فاجعه انسانی (جنگ؛ 1368- 1359) و طبیعی (زلزله؛ 1396) را تجربه کرده‌اند. هدف این مطالعه، نقش حافظه فرهنگی در مواجهه با فاجعه با تمرکز بر مطالعه تجربه زیسته مردم سرپل‌ذهاب در خلال جنگ و زلزله بر اساس روش پدیدارشناسی است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حافظه فرهنگی جنگ، در نحوه مواجهه مردم سرپل‌ذهاب با زلزله نقش مستقیمی داشته و میزان تاب‌آوری در برابر آن را افزایش داده است. برای مردم سرپل‌ذهاب حافظه‌ی فرهنگی جنگ، ابزاری بود که توانستند تاب‌آوری بیشتری را نشان داده و مرحله بهبودی و بازیابی زلزله را در زمان کمتری طی کنند.

https://journal.asi.org.ir/article_735722_0ba01adfcc404a02cacea63f116f3bca.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Cognitive Ethnography and the Expansion of Analytical Horizons in Anthropology مردم‌نگاری شناختی و بسط افق‌های تحلیلی در انسان‌شناسی 33 52 735723 10.22034/jasi.2026.2084637.1612 FA لیلا اردبیلی استادیار گروه مطالعات علم و فناوری، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت عتف، تهران، ایران. Journal Article 2026 02 05 This article examines cognitive ethnography as an interdisciplinary methodological approach that expands the analytical scope of anthropology by shifting attention from narrated meanings and retrospective interpretations toward cognition in action. While interpretive anthropology has significantly contributed to the understanding of culture through symbols, narratives, and systems of meaning, many cultural practices depend on tacit, embodied, and situated cognitive processes that cannot be fully captured through interviews or verbal accounts alone. Cognitive ethnography addresses this limitation by conceptualizing cognition as a distributed process emerging through the interaction of bodies, tools, environments, spatial arrangements, and social relations. The article argues that cognitive ethnography bridges interpretive ethnography and laboratory-based cognitive approaches. It preserves the complexity of real social contexts while enabling a more systematic analysis of cultural cognition. Drawing on the concepts of distributed cognition, situated learning, and cultural technologies, the study demonstrates that cognition emerges through the dynamic relationship among body, mind, environment, and social interaction rather than residing solely within the individual mind. Using theoretical discussion and examples from Iranian cultural contexts—including carpet weaving, Ta’zieh performance, and the Zār ritual—the article illustrates how cultural meaning is produced through embodied coordination, sensory regulation, spatial organization, and interactional sequencing. It also explains how the Modification–Taxonomy–Queuing (MTQ) analytical process enhances the transparency and rigor of ethnographic interpretation by reconstructing the sequential organization of action and decision-making. Finally, the discussion addresses the methodological and ethical limitations of cognitive ethnography, including the risks of cognitive reductionism and the use of observational technologies. The article concludes that cognitive ethnography should be understood as a complementary approach that offers new analytical perspectives on the relationship among culture, cognition, embodiment, and social action. روش مردم‌نگاری همواره یکی از ارکان اصلی انسان‌شناسی بوده است که گفته می‌شود با مشاهده مشارکتی و تحلیل زمینه‌مند، امکان فهم فرهنگ در زندگی روزمره را فراهم می‌کند. با این حال، بسیاری از فرایندهای شناختیِ درگیر در کنش‌های فرهنگی، از جمله تنظیم لحظه‌به‌لحظه‌ توجه، ارزیابی‌های حسی، هماهنگی بدن با ابزار‌ها و مسیر تصمیم‌گیری‌ها، در سطحی رخ می‌دهند که لزوماً قابل بیان نیستند و در نتیجه از دسترس روش‌های مردم‌نگاری‌ مبتنی بر مصاحبه و روایت‌محور خارج است. از سوی دیگر، رویکردهای شناختی آزمایشگاهی، مانند آنچه در میان روان‌شناسان اجتماعی‌ـ‌شناختی رایج است نیز، غالباً با حذف زمینه و کنترل‌ افراطی متغیرهای محیطی، شناخت را از میدان واقعی کنش اجتماعی جدا می‌کنند. این‌مقاله با تکیه بر رویکرد مردم‌نگاری شناختی نشان می‌دهد چرا توجه به این رویکرد روشی برای پژوهش‌ در انسان‌شناسی و دیگر حوزه‌های پژوهشی علوم اجتماعی، چه در سطح گردآوری داده‌ها و چه در سطح تحلیل مفید و ضروری است. مقاله حاضر با رویکردی نظری‌ـ‌تحلیلی و مرور انتقادی ادبیات موجود در حوزه مردم‌نگاری، برآن است تا روش‌ مردم‌نگاری شناختی و مزیت‌ رقابتی آن نسبت به روش‌های مرسوم مردم‌نگاری را بررسی کند و نشان دهد که چرا توجه به شناخت موقعیت‌مند و توزیعی برای تحلیل‌های مردم‌نگارانه اهمیت دارد و فرایندهای تحلیلی، مانند تطابق‌ـ طبقه‌بندی‌ـ‌توالی، چگونه به پژوهشگر در مسیر تحلیل و جمع‌آوری داده‌ها یاری می‌رساند. در نهایت مقاله با بررسی نمونه‌هایی از میدان‌های پژوهشی ایرانی تلاش می‌کند تا نشان دهد که مردم‌نگاری شناختی چگونه امکان مطالعه «شناخت در عمل» را فراهم می‌کند و هم‌زمان با نظام‌مند کردن مسیر تحلیل، به ارتقای روایی و پایایی پژوهش‌های انسان‌شناختی یاری می‌رساند.

https://journal.asi.org.ir/article_735723_7c2ba557f1d76fec9aad03e3489ae015.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Living with Suspended Time: Urban Rhythms and Ritual Temporalities in Rasht زیستن با زمانِ تعلیق‌شده: ریتم‌های شهری و زمان‌مندی‌های آیینی در رشت 53 75 736029 10.22034/jasi.2026.2085795.1616 FA ضرغام فتحی گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0009-0007-6735-0274 محمود شارع‌پور گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. حسن چاوشیان گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. فردین علیخواه گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. Journal Article 2026 02 19 In many Global South cities, urban time is often misperceived as mere chaos or institutional failure. This study challenges such reductionism by focusing on Rasht, Iran, where urban temporality exists in a state of “suspension.” The core problem is how this “suspended time”—a zone between formal regulation and social collapse—is produced and navigated through everyday rhythms and ritualized interactions. The primary objective is to deconstruct the “ritual temporal regimes” governing the city. This research is significant because it moves beyond static spatial analysis to offer a rhythmic understanding of urban life, revealing how temporal coordination functions as a mechanism for negotiating power and resource access in unpredictable environments. The study asks: How is the experience of suspended time embodied in Rasht’s daily rhythms? What role do bodily rituals and situational cues play in maintaining temporal order amidst institutional ambiguity? Adopting a rhythm analytical and ethnographic approach, the research is based on 21 intermittent but sustained field presences. The data comprises 53 systematically observed situations (ranging from 20 minutes to 3 hours), treated as distinct analytical units. This allowed for a comparative analysis of rhythms across different seasons, times of day, and institutional conditions. Findings indicate that urban time in Rasht is not a neutral backdrop but an unequal, negotiable, and embodied construct. Actors utilize “situated coordination” and gestural cues to create a fragile temporal order. The study concludes that these “ritual temporal regimes” are central to the city’s “time politics,” where power is exercised through the ability to negotiate duration. Ultimately, understanding these rhythmic nuances is crucial for deciphering practical governance and socio-economic inequality in Global South cities. این مقاله به بررسی تجربه‌ی «زمان تعلیق‌شده» در زندگی شهری رشت می‌پردازد؛ وضعیتی که در آن زمان رسمی نه به‌طور کامل اعمال می‌شود و نه فرو می‌پاشد، بلکه از خلال تعامل‌های روزمره، آیین‌های بدنی و ریتم‌های موقعیتی معلق می‌ماند. داده‌های این پژوهش حاصل بیست و یک حضور پراکنده اما مستمر در فضاهای عمومی و نیمه‌عمومی شهر بوده و در چند دوره‌ی متمایز زمانی انجام شده است تا امکان مقایسه‌ی تغییرات ریتم‌ها در فصل‌ها، ساعات روز و شرایط متفاوت نهادی فراهم شود. در مجموع، ۵۳ موقعیت مشاهده‌ای ثبت و تحلیل شده‌اند؛ موقعیت‌هایی که هر کدام یک واحد تحلیلی مستقل محسوب شده و شامل بازه‌هایی میان ۲۰ دقیقه تا ۳ ساعت بوده‌اند. تحلیل ریتم‌شناختی این داده‌ها نشان می‌دهد که کنشگران با تکیه بر ژست‌ها، نشانه‌های موقعیتی و هماهنگی‌های موقعیت‌مند، نوعی نظم زمانی تولید می‌کنند که در قالب «رژیم‌های زمانی آیینی» عمل می‌کند؛ مجموعه‌ای از اعمال تکرارشونده و اجتماعی که امکان ادامه‌ی کارکرد شهری در شرایط عدم‌قطعیت نهادی را فراهم می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که زمان شهری نه صرفاً جریان تجربه‌شده، بلکه میدانی نابرابر، مذاکره‌شدنی و بدن‌مند است و بر دسترسی به منابع، قدرت و نابرابری‌های شهری اثر می‌گذارد. این مطالعه با تکیه بر داده‌های مردم‌نگارانه پیشنهاد می‌کند که سیاست زمان و هماهنگی موقعیتی برای فهم سازوکارهای حکمرانی عملی در شهرهای جنوب جهانی اهمیت دارد و می‌تواند به غنی‌ترشدن مباحث مربوط به ریتم‌های شهری کمک کند.

https://journal.asi.org.ir/article_736029_09dd805dcf0b7f0789e523acecaa4626.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 The Role of Ethnicity in the Social Exclusion or Inclusion of Non Local Students A Study in the University of Tehran نقش قومیت در پدیده طرد و یا پذیرش دانشجویان غیربومی در میان دانشجویان تهرانی مطالعه‌ای در دانشگاه تهران 77 102 736533 10.22034/jasi.2026.2088352.1626 FA مرضیه گردانی کارشناس ارشد انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مریم رفعت‌جاه دانشیار، گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، Journal Article 2026 05 09 Social acceptance or exclusion of non local students constitutes an important dimension of the lived experience of university life and can influence students’ sense of belonging, social participation, and academic trajectory. This study aims to explore the role of ethnicity in shaping the experiences of social acceptance or exclusion among students at the University of Tehran. This research conducted using the qualitative approach of interpretative ethnography. The data collected through 43 semi structured interviews and participant observation. The findings show the experience of social acceptance or exclusion among the ethnicity students emerges through the interaction of multiple layers of social reality. At the family level, patterns of early socialization play a role in shaping sensitivities toward ethnic boundaries. At the university level, interactions markers such as accent, clothing style, and modes of speech function as cultural codes in social evaluations and may increase the symbolic distance between “locals” and “non locals.” In some interactions, “being Tehran native” appears as a form of symbolic capital that facilitates access to social networks and enhances communicative confidence. In response to these conditions, the ethnic students employ various strategies—including ethnic networking, identity marker management, identity redefinition, and symbolic resistance—to improve their social position. The findings suggest that conception of social exclusion in the studied field, results from the interweaving of everyday interactions with social boundary making, and the symbolic order of cultural hierarchies. Considering these dynamics can develop university policies to improve intercultural interactions and the sense of belonging among non local students. ادراک پذیرش یا طرد اجتماعی در دانشجویان غیربومی یکی از ابعاد مهم زیست دانشگاهی است که می‌تواند بر احساس تعلق، مشارکت اجتماعی و مسیر تحصیلی آنان اثر بگذارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش هویت قومی در ادراک پذیرش یا طرد اجتماعی دانشجویان در دانشگاه تهران انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و در چارچوب مردم نگاری تفسیری انجام گرفت. داده‌ها از طریق ۴۳ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با دانشجویان کرد، لر، عرب و تهرانی و مشاهده مشارکتی گردآوری شد و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادراک پذیرش یا طرد اجتماعی دانشجویان غیربومی در دانشگاه از برهم‌کنش چند سطح از واقعیت اجتماعی شکل می‌گیرد.در سطح خانواده، الگوهای جامعه‌پذیری اولیه در شکل‌گیری حساسیت نسبت به مرزهای قومی نقش دارند. در سطح تعاملات دانشگاهی، نشانه‌هایی چون لهجه، پوشش و سبک گفتار به‌عنوان کدهای فرهنگی در ارزیابی‌های اجتماعی عمل می‌کنند و می‌توانند به شکل‌گیری فاصله نمادین میان «بومی» و «غیربومی» بینجامند. همچنین «تهرانی بودن» در برخی تعاملات به‌صورت نوعی سرمایه نمادین ظاهر می‌شود که دسترسی به شبکه‌های اجتماعی و اعتمادبه‌نفس ارتباطی را تسهیل می‌کند. در واکنش به این وضعیت، دانشجویان غیربومی از راهبردهایی همچون شبکه‌سازی قومی، مدیریت نشانه‌های هویتی، بازتعریف هویت و مقاومت نمادین برای تنظیم جایگاه اجتماعی خود بهره می‌گیرند. براساس یافته ها ادراک طرد/پذیرش اجتماعی در محیط دانشگاهی حاصل درهم‌تنیدگی تعاملات روزمره با مرزبندی‌های اجتماعی و نظم نمادین فرهنگی است و توجه به این ابعاد می‌تواند در طراحی سیاست‌های دانشگاهی در تقویت تعاملات فرهنگی و افزایش احساس تعلق دانشجویان غیربومی مؤثر باشد.

https://journal.asi.org.ir/article_736533_b1041a279751e9976e9d120fe31e4e54.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Life in a Game of Many Snakes and Few Ladders: An Ethnography of the Ordinary in the Lives of Hazara Afghan Migrants Living in Iran زندگی در بازی مارهای بسیار و پله‌های اندک؛ مردم‌نگاریِ امر روزمره در زندگی مهاجران هزارهٔ افغانستانی ساکن ایران 103 127 736573 10.22034/jasi.2026.2087704.1621 FA المیراسادات علی‌حسینی دکترای انسان‌شناسی از دانشگاه تورنتو، کانادا، پژوهشگر پسا دکترا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2026 04 28 Following the recent wave of deportations of Afghans from Iran, the phrase “the Afghan human” has repeatedly appeared in public discussions and written commentaries. This article begins from that repetition and asks: when we speak of “the Afghan human,” through which relationships and forces is this person understood? I argue that in many accounts of deportation, the relational horizon of the human is rapidly narrowed. Among the diverse network of relations that shape refugee life, one relationship tends to dominate: the relationship to law and to the agents of the Iranian nation-state. As a result, family, neighborhood, UNHCR, neighboring states, war, poverty, and the long history of protracted migration often disappear from view. Drawing on long-term ethnographic research among Hazara Afghan families in Iran, this article shows that legal precarity, deportation, and poverty cannot be understood through law alone. These experiences do not occur in a vacuum. Rather, they sediment within everyday life and acquire meaning through familial, marital, parental, neighborhood, and caregiving relations. Focusing on the births of three children in the lives of Leila and Ahmad, the article examines how civil war and displacement continue years later and miles away from the battlefield, persisting in bodies, names, identity documents, memories, and social relationships. The central finding of the article is that protracted migration becomes a form of life in its own right: a condition in which law, war, and poverty are experienced and continually reconfigured not outside, but through, multiple forms of relationality. پس از موج اخراج افغانستانی‌ها از ایران، عبارت «انسان افغانستانی» در نوشته‌ها و نشست‌های مختلف تکرار شده است. این مقاله از دل همین تکرار آغاز می‌کند و می‌پرسد: وقتی از «انسان افغانستانی» سخن می‌گوییم، این انسان در نسبت با چه کسان و چه نیروهایی فهمیده می‌شود؟ استدلال مقاله این است که در بسیاری از روایت‌های مربوط به اخراج، افق رابطه‌مند انسان به‌سرعت محدود می‌شود و از میان شبکهٔ متکثر روابطی که زندگی پناهنده را می‌سازند، معمولاً تنها یک نسبت برجسته می‌ماند: نسبت با قانون و مأموران دولت‌ملت ایران. در نتیجه، خانواده، محله، کمیساریا، دولت‌های همسایه، جنگ، فقر و تاریخ طولانی مهاجرت مزمن از میدان دید بیرون می‌مانند. این مقاله، که بر پایهٔ مردم‌نگاری طولانی‌مدت در میان خانواده‌های هزارهٔ افغانستانی در ایران نوشته شده، نشان می‌دهد که بی‌ثباتی حقوقی، رد مرز شدن و فقر را نمی‌توان فقط از خلال قانون فهمید. این تجربه‌ها در خلأ رخ نمی‌دهند، بلکه در زندگی روزمره رسوب می‌کنند و از خلال روابط خانوادگی، زناشویی، والدگری، همسایگی و مراقبتی معنا می‌یابند. متن با تمرکز بر روایت تولد سه فرزند در زندگی لیلا و احمد، نشان می‌دهد که جنگ داخلی و ازجاکندگی چگونه سال‌ها بعد و کیلومترها دورتر از میدان جنگ، همچنان در بدن، نام، اوراق هویتی، خاطره و رابطه ادامه پیدا می‌کنند. یافتهٔ اصلی مقاله این است که مهاجرت مزمن خود به شکلی از زندگی بدل می‌شود: وضعیتی که در آن قانون، جنگ و فقر نه بیرون از اشکال متکثر رابطه‌مندی، بلکه از خلال آن‌ها تجربه و بازتنظیم می‌شوند.

https://journal.asi.org.ir/article_736573_9f0d157e279e40c12ec893ba890819e9.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Sociological Analysis of the Effect of Superstitions on Lifestyle تحلیل جامعه‌شناختی تاثیر باورهای خرافی بر شیوۀ گذران زندگی (مطالعۀ موردی: ساکنان منطقۀ 4 شهر تهران) 129 150 736870 10.22034/jasi.2026.2085229.1615 FA مهدی مختارپور گروه جامعه‌شناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 02 12 The purpose of this study is a sociological analysis of the effect of superstitions on the way of life among residents of District 4 of Tehran with a critical approach. Three hypotheses are presented from the theoretical framework of the research, which is based on the theories of Weber, Bourdieu, Merton and Durkheim. Based on the research problem, two methods of documentation and survey have been used. According to the 2016 census, the population living in District 4 of Tehran was 861280 people, of which 385 people were selected as a statistical sample using simple random sampling based on Cochran's formula. Findings show that three independent variables in this study (moral superstitions, religious superstitions and social superstitions) affect the lifestyle of people, in other words, people who believe in superstitions compared to people who believe in this They do not have the type of superstition, they have a much more traditional lifestyle, and conversely, people who do not believe in the moral superstitions prevalent in society have a more modern lifestyle than other people who believe in this type of superstition. Correlation between other independent variables, ie superstitions Social and lifestyle was seen, that is, the impact of social superstitions on the lifestyle of people has been highlighted. The multiple regression test, which was performed to fit the theoretical model, confirmed the relationship between the variables of belief superstition, moral superstition and social superstition, and people's lifestyle. هدف از انجام تحقیق حاضر تحلیل جامعه شناختی تاثیر باورهای خرافی بر شیوه گذران زندگی در میان ساکنان منطقه 4 شهر تهران با رویکردی انتقادی است. سه فرضیه از چارچوب نظری تحقیق که بر نظریات وبر، بوردیو، مرتون و دورکیم استوار است، ارائه شده است. مبتنی بر مسئله تحقیق از دو روش اسنادی و پیمایشی استفاده شده است. بر اساس سرشماری 1395 جمعیت ساکن منطقه 4 شهر تهران برابر 861280 نفر بوده است که بر اساس فرمول کوکران از این تعداد، 385 نفر با استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. یافته ها تحقیق نشان می دهند که سه متغیر های مستقل در این تحقیق (خرافات اخلاقی، خرافات اعتقادی و خرافات اجتماعی) بر روی سبک زندگی افراد تاثیر دارد، به عبارت دیگر افرادی که به خرافات اعتقادی باور دارند در مقایسه با افرادی که اعتقادی به این نوع خرافات ندارند، سبک زندگی به مراتب سنتی تری دارند و برعکس. افرادی که به خرافات اخلاقی رایج در جامعه اعتقاد ندارند، در مقایسه با افراد دیگری که به این نوع خرافات باور دارند، از سبک زندگی مدرن تری برخوردارند. عکس این مطلب نیز صحیح است، به عبارت دیگر، آن دسته از افرادی که به خرافات اخلاقی باور دارند، سبک زندگی سنتی تری دارند. همچنین خرافات اجتماعی و خرافاتی که در یک کشور شناخته شده است و همه جا هست، اثربخشی خود را به مرور در زندگی اجتماعی افراد بازیابی می کند.

https://journal.asi.org.ir/article_736870_83f5be47d6769785972aa5925f46be6b.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Care-Full Living and Anxiously Regarding Enduring Suffering: A Narrative Ethnography among Caregivers of Stroke Survivors in Iran مراقبانه زیستن و به تشویش نگریستن به رنجی مداوم: یک مردم‌نگاریِ رِوایی در میان مراقبان بازماندگان سکتة مغزی در ایران 151 177 737385 10.22034/jasi.2026.2086284.1617 FA علی آخرتی دانشجوی دکترای انسان‌شناسی، گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ابوعلی ودادهیر گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). 0000-0001-8620-1396 زهره انواری گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-1164-4165 Journal Article 2026 02 22 Stroke is a leading cause of mortality and disability worldwide and the most common cause of adult disability in Iran. Its consequences extend beyond survivors, profoundly affecting family members and significant others. In many cases, responsibility for care falls on informal caregivers, particularly relatives. Although extensive research has examined caregiver burden and its physical and psychological effects, caregiving itself has received less attention as a relational and moral phenomenon. This study explores the lived experiences of family caregivers of stroke survivors, focusing on how caregiving transforms time, meaning, identity, and social relations. Adopting a narrative ethnographic approach within medical anthropology, the study draws on participant observation, semi-structured interviews with ten primary caregivers, and sustained engagement in caregiving settings. Narrative-interpretive analysis identifies three major themes. The first is suspended time, in which ordinary rhythms of everyday life are disrupted and caregivers inhabit an extended, exhausting present. The second is ambiguous loss, whereby caregivers confront the presence of a loved one who remains physically alive but is no longer the person they once knew. The third is becoming a caregiver, a process through which caregiving gradually becomes a central component of identity. The findings show that kinship obligations, moral commitments, and social expectations play a crucial role in sustaining caregiving practices. This study argues that care is not merely a set of practical activities undertaken in response to illness; rather, it constitutes a mode of engagement with vulnerability, suffering, and moral responsibility. On this basis, the concept of Care-Full Living is proposed as a conceptual horizon through which caregiving can be understood not simply as a response to crisis but as a way of being in the world emerging through sustained encounters with vulnerability, suffering, and responsibility. سکتة مغزی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر و معلولیت در جهان و در ایران، رایج‌ترین علت معلولیت بزرگسالان است؛ وضعیتی که افراد را به دریافت مراقبت‌های طولانی‌مدت وابسته می‌کند و بار آن عمدتاً بر دوش مراقبان غیررسمی، یعنی اعضای خانواده و منسوبین نزدیک، قرار می‌گیرد. با وجود اهمیت این نقش، تجربة زیستة مراقبان و دگرگونی‌هایی که مراقبت در نظم و ترتیبات زندگی آنان ایجاد می‌کند، کمتر به‌مثابه پدیده‌ای مستقل مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این پژوهش فهم تجربة مراقبت از بازماندگان سکتة مغزی و واکاوی نحوة دگرگونی زمان، معنا و هویت در خلال این تجربه است. از حیث روش‌شناسی، این مطالعه با بهره‌گیری از روش مردم‌نگاری روایی انجام شده و داده‌های آن حاصل مشاهدات مشارکتی و مصاحبه‌های رِوایی نیمه‌ساخت‌یافته با افرادی است که تجربة مراقبت از فردی بازمانده از سکته را دارند. یافته‌های این پژوهش، بر پایة تحلیل روایت‌ها و مشاهدات، نشان می‌دهند که تجربة مراقبت را می‌توان با مضامینی چون درهم‌ریزی نظم و ریتم زندگی در قالب «زمان معلق»، مواجهه با اشکال مختلف «فقدان مبهم»، و فرایندهای استقرار و تثبیت در نقش مراقب صورت‌بندی کرد. یافته‌ها حاکی از آن است که مراقبت مستمر نه‌تنها بار جسمانی و روانی قابل‌توجهی بر مراقبان تحمیل می‌کند، بلکه به بازتعریف موقعیت، هویت و افق‌های زیستن آنان می‌انجامد. این مطالعه با تمرکز بر تجربة زیستة مراقبان، فهمی عمیق‌تر و انسان‌شناختی‌تر از منطق مراقبت در بستر زندگی روزمره ارائه می‌دهد و به سهم خود می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های حمایتی یاری رساند.

https://journal.asi.org.ir/article_737385_9c9ecba7b63904af0cd29e4da7138da1.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 A Study on the Cultural Hegemony of Hellenism in Iranian, Based on Archaeological Findings (Case Study: Hellenistic Finds in Nahavand) تحلیلی بر هژمونی فرهنگ هلنی در ایران مبتنی‌بر یافته‌های باستان‌شناختی (مطالعۀ موردی: یافته‌های سلوکی نهاوند) 179 207 737378 10.22034/jasi.2026.2088216.1625 FA محسن جانجان دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. بهروز افخمی گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران (نویسندۀ مسئول). 0000-0003-0586-6949 کریم حاجی‌زاده‌باستانی گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0002-4739-513X Journal Article 2026 05 07 This research, based on interdisciplinary approaches of anthropology and sociology in archaeological analysis, investigates the process of cultural hegemony formation and the mechanisms of producing order and legitimacy through coercive power and consent during the Seleucids period. The Seleucids period coincided with political and cultural confrontation between Greeks and Iranian societies, as well as deep social, intellectual, and religious transformations in Iran, which can be observed and interpreted through material data such as architecture, statues of Gods, coins, pottery, and burial practices. During this period, the spread of Hellenic culture led to the decline of many elements of the Achaemenid culture, and a new model called “Hellenic culture” emerged with distinct social and cultural traditions. The replacement of Achaemenid architectural styles with Greek elements and decorations, the spread of temples and statues related to Greek Gods, and the emergence of new types of pottery and changes in burial rituals are among the most significant manifestations of this cultural transformation. The reflection of this cultural hegemony is particularly visible in western Iran. In this context, the city of Nahavand, due to its diverse Hellenistic archaeological data—including Greek inscriptions, architectural elements, and burial structures (tumuli)—holds a prominent position in the study of this phenomenon. Therefore, this research focuses on this region to analyze the dimensions of Hellenic hegemony. The research methodology is based on combined field and library studies, and the data have been analyzed using a historical-analytical approach. The fieldwork focuses on excavation findings in the Dokhaharan district and the Naqqārechi Tumulus in Nahavand. The results show that the presence of Hellenic cultural traditions reflects the social and political transformations in western Iran during the post-Achaemenid period. These findings indicate the establishment and consolidation of Greek political and cultural power mechanisms from the time of Alexander and his successors in Iranian society. This phenomenon can be explained within the framework of "Hellenic hegemony." The effects of this hegemony continued at least until the Parthian period and laid the groundwork for cultural developments before the emergence of the Sasanian society. این پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای و با بهره‌گیری از تحلیل‌های انسان‌شناختی و جامعه‌شناختی در چارچوب مطالعات باستان‌شناسی، به بررسی چگونگی شکل‌گیری و تثبیت هژمونی فرهنگی هلنی در غرب ایران طی دورۀ سلوکی می‌پردازد. هژمونی، سلطۀ پایدار و چندبُعدی یک گروه یا مرکز قدرت بر یک جامعه تعریف می‌شد. این‌دوره هم‌زمان با نفوذ سیاسی و فرهنگی یونانیان در ایران و بروز تحولات عمیق اجتماعی و مذهبی در جوامع بعد از دورۀ هخامنشی است؛ تحولاتی که بازتاب آن‌ها را می‌توان در شواهد مادی هم‌چون: معماری، مجسمه‌های خدایان، کتیبه‌های یونانی، سکه‌ها، سفالینه‌ها و آئین‌های تدفین مشاهده کرد. با افول تدریجی سنت‌های هخامنشی، الگوهای معماری و هنری یونانی جایگزین شد و عناصری چون معابد با طرح هلنی، پیکره‌های اسطوره‌ای، گونه‌های جدید سفال و ساختارهای تدفینی تومولوسی رواج‌یافت. این دگرگونی‌ها نشانگر استقرار نوعی نظم فرهنگی جدید است که می‌توان آن را در چارچوب «هژمونی هلنی» تفسیر کرد. پژوهش حاضر با تکیه‌بر مطالعات میدانی، کتابخانه‌ای و تحلیل تاریخی–تحلیلی داده‌های هفت فصل کاوش در محلۀ دوخواهران و دو فصل کاوش در گورتپۀ نقاره‌چی نهاوند، به بررسی این پدیده و گزاره‌ها می‌پردازد. یافته‌ها، به‌ویژه کتیبۀ یونانی «آنتیوخوس» (معبد لائودیسه) و ساختار تدفینی نقاره‌چی، بیانگر جایگاه مهم اجتماعی و سیاسی در دورۀ سلوکی است. این شواهد از استقرار و تثبیت سازوکارهای قدرت و سلطۀ فرهنگی یونانی، از زمان اسکندر و جانشینان وی در جامعۀ ایران حکایت دارد؛ پدیده‌ای که می‌توان آن‌را در چارچوب «هژمونی هلنی» تبیین‌کرد. آثار این هژمونی در عرصه‌های سیاسی، مذهبی و زبان‌شناختی تا پایان دورۀ اشکانی تداوم‌یافته و زمینه‌ساز تحولات فرهنگی پیش‌از شکل‌گیری جامعۀ ساسانی بوده‌است.

https://journal.asi.org.ir/article_737378_647b578c77e51287d7f5dfb8d956274c.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Linguistic Assimilation: An Anthropological Study of Third Generation Afghan Immigrants in Kerman City همسان‌سازی زبانی: مطالعه انسان‌شناختی نسل سوم مهاجران افغانستانی ساکن در شهر کرمان 209 232 737381 10.22034/jasi.2026.2086825.1618 FA عبدالحسین دانشوری نسب استادیار انسان‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران (نویسندۀ مسئول). 0000-0002-9155-9461 امیر رضا محمودی کارشناسی ارشد انسان‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران. Journal Article 2026 02 27 The city of Kerman has been hosting a significant population of Afghan immigrants for decades. Two population groups live side by side in this city: the majority of native Iranians and the minority of Afghan immigrants, who are themselves divided into several generations. Our issue in this article is to examine the process of linguistic identity assimilation of the third generation of Afghan immigrants (those who were born in Iran and their parents) in the city of Kerman. To conduct the research, the ethnographic method and in-depth interview techniques with 40 people, extensive participatory observation, and content analysis were used. The third generation of Afghan immigrants experience a special situation due to their common cultural characteristics (birth and full socialization in Iran, deep generational disconnection from Afghanistan, monolingual Persian with a Kermani dialect). This situation, which is an extension of Turner's concept of liminality to "permanent generational liminality," can be explained as the result of a process of complete assimilation and long-term acculturation. The results of this study indicate that third-generation linguistic assimilation, influenced by factors such as the symbolic capital of the host dialect, systematic linguistic discrimination, long-term educational immersion, persistent fear of rejection and repatriation, and a deep generational disconnect, has shifted from an integration strategy to full assimilation, leading to Persian monolingualism, a break from the mother tongue, and the formation of a hybrid identity. شهر کرمان از دهه‌های گذشته میزبان جمعیت قابل‌توجهی از مهاجران افغانستانی که خود شامل نسل‌های متنوعی هستند، بوده است. هدف پژوهش حاضر مطالعۀ انسان‌شناختی فرایند همسان‌سازی هویت زبانی نسل سوم مهاجران افغانستانی (کسانی که خود و والدین‌شان در ایران متولد شده‌اند) در شهر کرمان بوده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش مردم‌نگاری بوده است. جهت گردآوری داده‌ها از تکنیک‌های مصاحبة عمیق و مشاهدة مشارکتی و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مردم‌نگاری استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد نسل سوم مهاجران افغانستانی به دلیل ویژگی‌های فرهنگی مشترک‌شان (تولد و جامعه‌پذیری کامل در ایران، انقطاع نسلی عمیق از افغانستان، تک‌زبانگی فارسی با لهجه کرمانی) وضعیتی خاص را تجربه می‌کنند. این وضعیت که بسط مفهوم لیمینالیته ترنر به «لیمینالیتة نسلی دائمی» است، به‌عنوان نتیجۀ فرایند جذب کامل و فرهنگ‌پذیری درازمدت قابل‌تبیین است. یافته‌ها همچنین نشان داد که همسان‌سازی زبانی نسل سوم تحت ‌تأثیر عواملی چون سرمایۀ نمادین لهجۀ میزبان، تبعیض زبانی سیستماتیک، غوطه‌وری آموزشی طولانی‌مدت، ترس مداوم از طرد و استرداد و انقطاع نسلی عمیق، از استراتژی ادغام به‌سوی جذب کامل گذار کرده و به تک‌زبانگی فارسی، گسست از زبان مادری و شکل‌گیری هویت پیوندی (هیبریدی) انجامیده است.

https://journal.asi.org.ir/article_737381_c8fd881f7a834d29970c9c7e99e79e08.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 From Scientific Community to Academic Tribes: Toward a Framework for Understanding the Academic World از اجتماع علمی تا قبایل دانشگاهی: به‌سوی چارچوبی برای فهم دنیای دانشگاهی 233 256 737382 10.22034/jasi.2026.2088944.1631 FA عباس وریج کاظمی دانشیار، موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران. Journal Article 2026 05 17 The academic world, like other social worlds, is entangled in a set of argumentative and affective relations and, in this respect, is not separate from the ordinary social sphere. Over the past decades, scholars have sought to distinguish these two worlds through the use of key specialized concepts. One such concept is the scientific community. A range of studies in Iran has shown that the scientific community is not only a fragile and unstable formation, but also one that has increasingly lost its explanatory power in the academic world. In this article, I argue that, on the basis of the existing literature, there is in practice no such thing as a scientific community. Yet, instead of revising their understanding of the existing situation, researchers have attempted to account for the weakness of the scientific community in Iran and, in most of their studies, have effectively justified the status quo. By reviewing the idea of the scientific community in sociological research and examining scholarly efforts to conceptualize it, this article offers a different response to a problem that Iranian scholars have understood in largely similar ways. The problem may be formulated as follows: now that researchers have demonstrated that no scientific community has taken shape in Iran, can the alternative concept of academic tribes serve as a more useful analytical framework? This article seeks to demonstrate how this concept may open up a different path for scholars working within the scientific community perspective and contribute to explaining the mechanisms through which such tribes operate within universities. Whereas the concept of the scientific community seeks to explain scientific relations, scientific norms, academic ethics, and interactions among associations and journals within accepted scientific frameworks, the concept of academic tribes attempts to uncover the nature of overt and covert relations, as well as the emotions, interests, and desires that operate beneath the surface of ostensibly scientific norms. جهان دانشگاهی، همانند سایر جهان‌های اجتماعی، درگیر یک سری مناسبات استدلالی و مناسبات عاطفی است و ازاین‌نظر جهانی مجزا از قلمروی معمولی اجتماعی نیست. محققان در دهه‌های گذشته کوشیدند تا با به‌کارگیری مفاهیمی کلیدی و تخصصی، این دو جهان را از یکدیگر مجزا کنند. یکی از آن مفاهیم کلیدی، اجتماع علمی است. تحقیقات مختلف در ایران نشان داده‌اند که نه‌تنها اجتماع علمی موقعیتی لغزان و شکننده دارد بلکه هرچه بیشتر قدرت توضیح دهنده‌گی خود را در جهان دانشگاهی از دست می‌دهد. در این مقاله نشان می دهیم که بر اساس تحقیقات موجود، در عمل چیزی به نام اجتماع علمی نداریم اما همین محققان به‌جای تحول در دریافت خود از وضعیت موجود، به‌دنبال فهم ضعف اجتماع علمی در ایران رفته‌ و در اغلب مقالاتشان موقعیت موجود را به نحوی توجیه کرده‌اند. در این مقاله، ضمن مرور ایدۀ اجتماع علمی در تحقیقات جامعه‌شناسان و فهم کوشش‌هایشان، در پی پاسخ متفاوت به مسئله‌ای بوده‌ام که محققان ایرانی به نحو تقریبا یکسانی آن را درک کرده‌اند. مسئله را این‌گونه طرح می‌کنم: اکنون که محققان نشان‌ داده‌اند که چیزی به نام اجتماع علمی در ایران شکل نگرفته است، می‌توان از مفهوم بدیل یعنی قبایل دانشگاهی بهره برد. این مقاله استدلال می‌کند که چرا مفهوم قبایل دانشگاهی می‌تواند مسیری متفاوت را در برابر معتقدان و محققان اجتماع علمی بگشاید و ازاین‌طریق بکوشد سازوکارهایی را توضیح دهد که این قبایل در دانشگاه‌ها عمل می‌کنند؛ برای مثال، اگر مفهوم اجتماع علمی در پی توضیح مناسبات علمی، هنجارهای علمی، اخلاقیات علمی و تعامل میان انجمن‌ها و نشریات در چارچوب‌های مسلم علمی است، مفهوم قبایل دانشگاهی، در پی فهم چیستی مناسبات پنهان و آشکار، عواطف و غرض‌ها و امیال در لوای هنجارهای به‌اصطلاح علمی است.

https://journal.asi.org.ir/article_737382_c23da06b8ab7dba20f0853a4cb5d4670.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Bourdieu's Field in the Analysis of Contemporary Iranian Painting (The 1970s) میدانِ بوردیو در تحلیلِ نقاشی مُعاصر ایران (دهۀ 1350خورشیدی) 257 276 737383 10.22034/jasi.2026.2088138.1624 FA مهدی پرستار شهری گروه هنرهای تجسمی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول). 0009-0008-1901-3633 غلامرضا شاملو گروه هنرهای تجسمی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران. 0000-0002-4360-4256 بشیر پوروقار گروه هنرهای تجسمی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران. Journal Article 2026 05 07 One of the most salient manifestations of culture in any society is art. In Iran, art has functioned as a comprehensive mirror reflecting societal developments across multiple levels. Among the visual arts, painting occupies a distinctive position in delineating the social landscape of Iranian society. The 1970s represent a period particularly replete with social and pictorial transformations in the history of contemporary Iranian painting. This decade encompasses, on the one hand, the consolidation of modernist art, and on the other, the emergence of the art of the Islamic Revolution, subsequently followed by the painting of the Iran–Iraq War in the 1980s. This convergence—wherein modernist art intersected within a single decade with popular and socially engaged art, and subsequently with epic and nationalistic art tied to war ideology—necessitates this research. In this regard, Pierre Bourdieu's theory of the field offers a productive framework for elucidating the reflections of power and social conditions upon artistic developments. The present study employs Bourdieu's theoretical framework concerning the field—a concept used in analyzing social structure and identifying bases of classification and social stratification. This research aims to investigate how the artistic field—that is, the overarching social policies of the period—influenced Iranian painting during the 1970s. Accordingly, it addresses the following research question: How can the transformations of the artistic field in contemporary Iranian painting (1970s) be explained through Bourdieu's theory of the field? This qualitative research employs a descriptive-analytical method. Data collection was conducted through library-based research, utilizing note-taking and computer-assisted search tools. The research population comprises all paintings produced in Iran during the 1970s, from which six works were selected through purposive sampling. The findings indicate that the artistic field in contemporary Iranian painting during the 1970s was characterized by an imbalance of power and a lack of uniform valuation throughout the decade. یکی از جلوه‌های بارز فرهنگ در هر جامعه‌ای، هنر است. هنر در ایران با صورت‌ها و تحولات مختلف خود، آینۀ تمام‌نمای تحولات جامعه در سطوح مختلف بوده است. نقاشی در زمره هنرهای تصویری، جایگاه ویژه‌ای در ترسیم سیمای اجتماعی جامعه در ایران دارد. دهۀ پنجاه خورشیدی در تاریخ نقاشی معاصر ایران، مشحون تغییر و تحولات اجتماعی و تصویری بوده است. دهۀ 50 خورشیدی، از یک‌سو تثبیت هنر نوگرا و نقاشی مدرن و از سوی دیگر هنر و نقاشی انقلاب اسلامی و در ادامه نقاشی جنگ تحمیلی در دهۀ 60 خورشیدی را شامل می‌شود. این تلاقی هنر نوگرا که در ادامۀ هنر سنتی ایران رخ نمود، طی تنها یک دهه با هنر کاملاً مردمی و اجتماعی و در ادامۀ حماسی و ملّی وابسته به ایدئولوژی جنگ تحمیلی ضرورت انجام این تحقیق را فراهم می‌آورد. در این خصوص، نظریۀ میدان پی‌یر بوردیو در شرح بازتاب‌های قدرت و شرایط اجتماعی در تحولات هنر می‌تواند راهگشا باشد. این پژوهش با استفاده از چارچوب نظری بوردیو در خصوص میدان، که مفهومی در تحلیل ساختار جامعه و شناخت زمینه‌های طبقه‌بندی و دسته‌بندی‌های اجتماعی است، صورت پذیرفته است. پژوهش پیش ‌روی با هدف چگونگی اثرگذاری میدان هنر یعنی سیاست‌های اجتماعی فراگیر در دورۀ موردنظر بر نقاشی ایران در دهۀ 50 خورشیدی، در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است که: تحولات میدان هنر در نقاشی معاصر ایران (دهۀ 50 خورشیدی) براساس نظریۀ میدان بوردیو چگونه قابل تبیین است؟ این پژوهش کیفی به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجام شده است. جمعآوری اطلاعات به روش کتابخانهای و ابزار گردآوری اطلاعات فیش و تجهیزات پویش‌گری رایانه‌ای است. جامعۀ پژوهش شامل تمامی آثار نقاشی دهۀ پنجاه خورشیدی در ایران است، که شش اثر به روش هدفمند انتخاب شده است. یافتهها و نتایج این پژوهش نشان میدهد که، میدان هنر در نقاشی معاصر ایران در دهۀ پنجاه خورشیدی، دارای عدم موازنۀ قدرت و ارزش‌گذاری یک‌دست در طول یک دهه است. از یک‌سو تثبیت قواعد دهۀ چهل خورشیدی در هنر و از سویی دیگر، مخالفت و کنار زدن قواعد حاکم و ایجاد قواعد ترکیبی و ناهمگونی را در ادامه به‌همراه داشته است.

https://journal.asi.org.ir/article_737383_c3303046db92c5eb72490d7036139f00.pdf

انجمن انسان‌شناسی ایران نامه انسان‌شناسی 1735-2096 22 41 2026 02 20 Between Suffering and Salvation: From Dark Anthropology to Anthropology of the Good میان رنج و رستگاری: از انسان‌شناسیِ تاریک تا انسان‌شناسیِ امر خوب 277 301 737384 10.22034/jasi.2026.2088929.1630 FA یوسف سرافراز دانشجوی دکترای انسان‌شناسی، گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0000-2811-2432 مهرداد عربستانی گروه انسان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). 0000-0002-1654-8375 Journal Article 2026 05 18 This article examines two significant theoretical turns in contemporary anthropology: the "dark turn" — or the turn toward the dark dimensions of life — and the "the good turn." From the 1980s onward, driven by new global conditions and the discipline's internal dynamics, anthropology distanced itself from the study of the "savage other" and placed the "suffering subject" at the center of inquiry. During this period, topics such as violence, inequality, colonialism, and neoliberalism came to dominate anthropological work, giving rise to a form of critical ethnography termed "dark anthropology." While this orientation opened new horizons for the critique of power and structure, it gradually faced criticism for aestheticizing misery and neglecting the positive dimensions of human life. In response, from the early twenty-first century, the "the good turn" emerged, concentrating on concepts such as the good life, happiness, well-being, ethics, hope, and the future. This new research agenda aims to illuminate the ways in which people across different cultures and conditions create and pursue a desirable life. The article argues that these two turns should not be seen as simply oppositional; rather, they can be understood as complementary within a dialectical logic. Discontent and the recognition of an absence are always accompanied by resilience and a search for a path toward flourishing and the filling of that absence. The article also examines the contribution of anthropology to the study of social resilience, and concludes by exploring the methodological implications of these turns for ethnographic practice and the poetics of ethnographic writing. این مقاله به بررسی و بازخوانی دو چرخش نظری قابل‌توجه در انسان‌شناسی معاصر می‌پردازد: «چرخش تاریک» یا چرخش به سوی وجوه تاریک زندگی و «چرخش امرخوب» یا چرخش به سوی وجوه مثبت زندگی. از دهۀ ۱۹۸۰ به بعد، در پی شرایط جهانی جدید و پویایی‌های درونی رشته، انسان‌شناسی از مطالعۀ «دیگری وحشی» فاصله گرفت و «سوژۀ رنجور» را در مرکز توجه قرار داد. در این دوره، موضوعاتی چون خشونت، نابرابری، استعمار و نئولیبرالیسم در کانون کار انسان‌شناختی قرار گرفتند و گونه‌ای از مردم‌نگاری انتقادی شکل گرفت که آن را «انسان‌شناسی تاریک» می‌نامند. این گرایش اگرچه افق‌های تازه‌ای در نقد قدرت و ساختار گشود، اما به تدریج با انتقادهایی مواجه شد؛ انتقادهایی که آن را متهم به زیبایی‌شناسی فلاکت و غفلت از امکان‌های مثبت زندگی انسانی می‌کردند. در واکنش به این وضعیت، از آغاز قرن بیست‌ویکم «چرخش امر خوب» پدید آمد که بر مفاهیمی چون زندگی خوب، سعادت، به‌باشی، اخلاق، امید و آینده متمرکز شد. هدف این دستورکار پژوهشی جدید نشان دادن شیوه‌هایی است که مردم در فرهنگ‌ها و شرایط متفاوت برای دستیابی به زندگی مطلوب می‌آفرینند. مقاله استدلال می‌کند که این دو چرخش را نباید صرفاً متضاد دانست، بلکه می‌توان آن‌ها را در منطقی دیالکتیکی مکمل یکدیگر دید. ناخرسندی و درک حضور یک فقدان همیشه همراه با تاب‌آوری و جست‌وجوی راهی به سوی سعادت و پر کردن این فقدان است. در این راستا، مشارکت انسان‌شناسی در مطالعۀ تاب‌آوری نیز بررسی می‌شود. در پایان، پیامدهای روش‌شناختی این چرخش‌ها برای مردم‌نگاری و بوطیقای نگارش آن بررسی می‌شود.

https://journal.asi.org.ir/article_737384_18a6dc4caa30d90cf072005164e52000.pdf