انجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Material and Meaning: An Ethnographical Investigation for Applying in Ethnoarchaeological Studiesماده و معنا، جستاری مردمشناختی جهت کاربست در مطالعات باستان/ مردمشناسی1329247633FAبهروزآقاییدانشجوی دکتری باستانشناسی پیش از تاریخ ایران، دانشگاه هنر اصفهانJournal Article20210720This article explains a group of cultural materials among Qashqaie nomadic pastoralists that as symbols play role in the transmission of concepts and informations. These symbols are stonecuts that take on different meanings in different contexts, but are made similar in appearance. The possibility of such an existence of culture in ancient societies and its material evidence in archaeological contexts has led the present study to describe its characteristics and how getting perception to the nature and application of such data. In addition, this paper, in order to explain the limitations of recognizing and using this type of cultural material as a standard scale for use in ethno-archaeological studies, describes the structural-contextual of the mentioned symbols in the form of a case study. Finally, the present article, by reviewing the key concepts in order to deduce the meaning of a particular type of material cultural that has been addressed in the research, provides theoretical knowledge on how to use them in the analogy strategy
<strong> </strong>این مقاله به تبیین مجموعهای از مواد فرهنگی در میان دامپروران کوچرو قشقایی میپردازد که به عنوان نماد، در راستای انتقال مفاهیم و اطلاعات نقش ایفا میکنند. این نمادها، سنگچینهایی هستند که در بسترهای متفاوت، معناهای متفاوتی به خود میگیرند، اما در ظاهر شبیه به هم ساخته میشوند. امکان وجود چنین هستاری از فرهنگ در جوامع باستانی و شواهد مادی آن در بافتهای باستانشناختی سبب شده است تا پژوهش حاضر ویژگیها و چگونگی استنباط ماهیت و کاربرد چنین دادههایی را تشریح کند. علاوه بر این در راستای تبیین محدودیتهای شناخت و بهرهگیری از این نوع مواد فرهنگی، به عنوان مقیاس معیار، جهت کاربست در مطالعات باستان مردمشناسی در قالب یک مطالعه موردی به توصیف ساختاری-بافتاری نمادهای مذکور میپردازد. در نهایت مقاله حاضر با مرور مفاهیم کلیدی در راستای استنباط معنا از نوع خاصی از مواد فرهنگی که در پژوهش به آن پرداخته شده است، دانشی نظری در زمینه چگونگی بهرهگیری از آنها در راهبرد قیاس ایجاد میکند.https://journal.asi.org.ir/article_247633_b92d6a10a6cc9deca8eb5073851a3447.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823The Deceased Entrusting:A Burial Tradition among Bakhtiari Nomadsامانتگذاری متوفی: سنت تدفین در میان کوچندگان بختیاری3146247567FAعادلآل حسنکارشناسیارشد باستانشناسی، دانشگاه کاشانبهنازایلبیگیپورکارشناسی باستانشناسی، دانشگاه خرمآبادJournal Article20210801
The study of cemeteries and burial practices of past and present societies help us to understand the socio-cultural structures of human groups and play an important role in archaeological and anthropological researches. There are some ritual behaviors among nomad groups slightly different from the ones of sedentary communities. One of these ritual practices is entrusting the deceased to temporary cemetery or site and then move them to the final burial site. This type of burial, which is considered as one of the secondary burial types in archeological studies, has been commonly seen among Bakhtiari nomads. By focusing on the Behdarvand Bab, taking interviews to local individuals in the Bakhtiari tribal union and applying the library method, the present case study deals with the ritual tradition of entrusting the deceased among Bakhtiari nomads and its agents. Findings show that according to what practices and patterns the mentioned nomad groups accomplish this ritual tradition.مطالعه گورستانها و شیوههای تدفین جوامع گذشته و کنونی، در شناخت بهتر ساختارها و سنتهای اجتماعی-فرهنگی گروههای انسانی مؤثر است و نقش مهمی در پژوهشهای باستانشناختی و انسانشناختی دارد. در میان جوامع کوچنده برخی سنتهای آیینی وجود دارد که با سنتهای آیینی جوامع یکجانشین اندکی متفاوت است. یکی از این سنتهای آیینی، امانتگذاری متوفی در یک گورستان یا یک محل به صورت موقت و سپس جابهجا کردن آن به محل نهایی دفن است. این نوع تدفین که در مطالعات باستانشناختی جزو یکی از انواع تدفین ثانویه در نظر گرفته میشود، در میان کوچندگان بختیاری به طور متداول دیده شده است. مطالعه موردی حاضر با محوریت طایفه بهداروند و مصاحبه با افراد محلی در اتحادیه طایفهای بختیاری و بهکارگیری روش کتابخانهای، به بررسی چگونگی انجام سنت آیینی امانتگذاری متوفی در بین کوچندگان بختیاری و عوامل آن میپردازد و نشان میدهد که گروههای کوچنده مذکور، بر اساس چه معیارها و عواملی به این سنت آیینی اقدام میکردند.https://journal.asi.org.ir/article_247567_82b929ecb44f8e63dcf61fe391b9a77a.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Anthropological Explanation of Eurasian Warrior Nomadic Communities in Northern and Northwestern Iran Based on Archaeological Burial Material Cultureتبیین مردمشناختی جوامع کوچرو جنگجوی اوراسیا در شمال غرب ایران بر پایه فرهنگ مادی تدفین4781247806FAسید ایمانافضلیدانشجوی دکتری باستان شناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ،تهران ، ایرانفرشیدایروانی قدیمدانشیار گروه باستان نشاسی دانشگاه هنر اصفهاناحمدچایچی امیرخیزاستادیار پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگریJournal Article20210724In the study of the migration route of Eurasian immigrant warrior ethnics from east to west and in order to recognize the cultural characteristics of these ethnics in the north and northwest of Iran, their characteristic burial culture that is called Kurgani burial culture is evaluated and identified in the area assigned for investigation. Due to clarify the presence of these Eurasian nomadic warrior ethnics, the following questions have been designed: What are the basic cultural findings on which can we explain the presence of nomadic ethnics of Eurasian steppe in Iran? In how many types the kurgans of north and northwest of Iran can be structurally identifiable? On what basis can their subsistent economy be existed? <br />in order to answer these questions, we analyzed Kurgans and their role in the Transregional cultural relations and have used an analytical fundamental method. Recognizing to the ambiguities of the presence of these ethnics in the area, we have focused on examining the typology of kurgans as a merely characteristic of these ethnics burial architecture and compared them among neighboring cultural basins. On the basis of the derived data, the role of Kurgans in the life of these ethnics and in their regional and transregional relationship came under analysisدر بررسی مسیر مهاجرت اقوام کوچرو جنگجوی اوراسیا از شرق به غرب و در جهت شناخت ویژگیهای فرهنگی این اقوام در شمال و شمال غرب ایران، شیوه معماری تدفینی شاخص این اقوام با عنوان فرهنگ تدفین کورگانی در حوزه مطالعاتی بررسی و مشخص میشود. برای روشنگری موضوع چگونگی حضور اقوام کوچروی جنگجوی اوراسیا سئوالات ذیل در این پژوهش مطرح شدند: بر اساس کدام یافتهها حضور فرهنگ اقوام کوچرو استپ اوراسیا در ایران قابل معرفی است؟ کورگانهای شمال و شمال غرب ایران به لحاظ ساختاری به چند گونه قابل شناسایی هستند؟ اقتصاد معیشتی اقوام کوچرو استپ اوراسیا بر چه پایهای استوار و چگونه قابل مدلسازی است؟ برای جواب به این سئوالات از شیوه تحلیلی- بنیادی استفاده شد و در پاسخ به ابهامات مربوط به حضور این اقوام در حوزه مورد مطالعه، کورگان به عنوان معماری تدفینی و تنها شاخص معماری این اقوام، گونهشناسی و مورد مطالعه تطبیقی با حوزههای فرهنگی همجوار قرار گرفت. همچنین با بررسی یافتههای به دست آمده از کورگانها نقش آنها در زندگی این اقوام و ارتباطات فرهنگی منطقهای و فرامنطقهای آنان تحلیل گردید.https://journal.asi.org.ir/article_247806_b6d0cdf93ff4726d90ce0e1d3a8d50b8.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Stone Inscription of Khalilabad Polo Square, A Document of the Masterpieces of the Safavid Eraسنگنبشته میدان چوگان خلیلآباد، سندی از شاهبازیهای عصر صفوی83106247629FAعطاحسنپوردکتری باستانشناسی، اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستانحیاتالهسرلکدکتری سازههای آبی، کارشناس شرکت آب منطقهای لرستانJournal Article20210429Among one of the old cemeteries of Aligudarz city, there were four pieces of cylindrical milestone with mushroom-shaped heads as standing gravestones, which were exposed to the attention of profiteers of historical monuments in 2010. After excavating and destroying one of the graves with precedence from 1980's, one of the stones was broken in the middle for profit and the two others were overturned, and only one stone remained in the collection, which also had inscriptions in Persian including four lines of poetry with a date of 1694.Ten years later (spring of 2020), the cultural heritage associations received news of the intention to destroy the fourth milestone in Lorestan's cultural heritage. Accompanied by the police and the protection unit, the inscribed stone was transferred to the Aligudarz Anthropological Museum. This research has been accomplished by exploratory and combined quantitative-qualitative method and analysed in a descriptive- appraisal frame. Based on anthropological information, archeological findings, architectural documents and historical texts, field research revealed that the stone pillars belong to the gates of polo Square, which was built during the Safavid period by Khalil Khan, ruler of Bakhtiari, and his grandson Yahya Khan, along with a mansion and a city named Khalilabad. Findings made turned out that after the destruction of this city, mansion and polo square, all four stone pillars transferred to a nearby cemetery and as a sign or standing stone, placed on the graves of four great men and head men. The inscription of polo square milestone that is discovered from Aligudarz is taken into account as the first case of this type discovered in Iran; So it could make an entrance to further studies on this issue. در میان یکی از قبرستانهای قدیمی شهرستان الیگودرز، چهار قطعه میل سنگی استوانهای با کله قارچی شکل به عنوان سنگ ایستاده قبور وجود داشت که در سال 1389 در معرض توجه سودجویان آثار تاریخی قرار گرفت. به طوری که پس از نبش و تخریب یکی از قبور که مربوط به دهه 60 شمسی بود، یکی از سنگها را با هدف سودجویی از وسط شکستند و دو سنگ دیگر را واژگون کردند و فقط یک سنگ میل در مجموعه باقی ماند که آن هم دارای نوشتهای به خط فارسی شامل چهار مصرع شعر و تاریخی برابر با 1116 هجری قمری بود. ده سال بعد یعنی در بهار سال 1399 از سوی انجمنهای حامی میراث فرهنگی اخباری مبنی بر قصد تخریب چهارمین سنگ میل به میراث فرهنگی لرستان ارسال شد که این بار کارشناسان میراث فرهنگی پس از مستندسازی آن در محل، با دریافت حکم قضایی و همراهی نیروی انتظامی و یگان حفاظت، سنگ میل کتیبهدار را به موزه مردمشناسی الیگودرز منتقل کردند. پژوهش حاضر با روش اکتشافی و رویکرد ترکیبی کمی و کیفی انجام شده و تحلیل به صورت توصیفی- مقایسهای بوده است. با انجام تحقیقات میدانی باستانشناسی، مطالعات میانرشتهای مردمشناسی و بر اساس مدارک معماری و مطالعه اسناد و متون تاریخی مشخص شد که میلهای سنگی کشفشده مربوط به دروازههای میدان چوگانی است که در دوره صفویه توسط خلیل خان حاکم لرِ بختیاری و نوهاش یحییخان به همراه عمارتی اعیانی و شهری به نام خلیلآباد ساخته شده است. همچنین یافتههای این پژوهش نشان داد که پس از تخریب شهرِ خلیلآباد، عمارت و میدان چوگان، هر چهار میل سنگی به قبرستانی در آن نزدیکی منتقل و به عنوان نشان یا سنگ ایستاده، بر روی قبر 4 نفر از بزرگان و کدخدایان قرار داده شدند. سنگنبشته میل دروازه چوگان الیگودرز نخستین نمونه کشفشده در ایران به شمار رفته و از این منظر دریچه نوینی به مطالعات چوگانپژوهی باز کرده است.https://journal.asi.org.ir/article_247629_1d4f491cfeafc0624a7ae2e70af2b310.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Ethnoarchaeology, an Approach to Strengthen the Archaeology of the Islamic Era.باستان/مردمشناسی رویکردی در تقویت باستانشناسی دوران اسلامی107123247630FAستارخالدیاناستادیار گروه باستان شناسی دانشگاه هنر شیرازحسنعلیعرباستادیار گروه باستان شناسی دانشگاه هنر شیرازJournal Article20210609Archaeology of the Islamic period along with the study of the history of Islamic art, provides a basis for understanding and studying human behavior. However, as a result of the accumulation of preislamic and Islamic traditions and culture, a multitude of cultural issues and contexts have been created that have emphasized the need for use other archaeological trends and show the inadequacy of existing approaches. Attention to man and human behavior that is observed in most archaeological research is the boundary between archeology and other methods of researching the culture of the Islamic period. Despite the use of ancient anthropological approach in most pre-Islamic studies, this method has received less attention in Islamic studies. The subject of this article is how the above-mentioned approach can shows more clearly the material culture and the interaction of societies of the Islamic era. In this study, it was shown that issues such as understanding lifestyle and special customs are important in using spaces in architecture. The symbolic and cryptic view of the decorations related to architecture and the mystical view of the tiles of the Islamic period can be revised by being brougth under ethnoarchaeological studies. perceptions based upon color differences and painting composition are misperceptions in this area.باستانشناسی دوره اسلامی در کنار مطالعات تاریخ هنر اسلامی، زمینهای برای درک و بازسازی رفتار انسان فراهم کرده است. با این حال در نتیجه انباشت سنت و فرهنگ پیش از اسلام و دوران اسلامی، انبوهی از مسائل و بافتهای فرهنگی ایجاد شده است که بر ضرورت بکارگیری سایر گرایشهای باستانشناختی تأکید کرده است و کافی نبودن رویکردهای موجود را نشان میدهد. توجه به انسان و رفتار انسانی که در اغلب پژوهشهای باستانشناختی مشاهده میشود، مرز میان باستانشناسی و سایر روشهای پژوهش فرهنگ دوره اسلامی است. با وجود بکارگیری باستان مردمشناسی در اغلب پژوهشهای دوران پیش از اسلام، این روش، در مطالعات دوران اسلامی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. موضوع مورد بحث در مقاله حاضر این است که رویکرد باستان مردمشناسی، چگونه میتواند فرهنگ مادی و برهمکنش جوامع دوران اسلامی را روشنتر نشان دهد. در این پژوهش نشان داده شد که مسائلی همچون درک سبک زندگی و آداب و رسوم ویژه، در بکارگیری فضاها در معماری اهمیت دارد. نگاه نمادشناسانه و رمزآلود به تزئینات وابسته به معماری و نگاه عرفانی به کاشیکاریهای دوره اسلامی با مطالعات باستان مردمشناسی قابل بازنگری است. تحلیلهای مبتنی بر تفاوت رنگ و ترکیببندی در نگارگری، برداشتهای نادرست این حوزه است. https://journal.asi.org.ir/article_247630_75a8006155ae1d238317a61ee86e3eb3.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Cosmological Mystery of Bull and Its Role in Mythological System of Zagros and Mesopotamian Cultural Zoneرمز کیهانی گاو و نقش آن در نظام اسطورهای در حوزه فرهنگی زاگرس و میانرودان125152248190FAدیانارستمی نژاداندانشجوی دکترای مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهرانجلال الدینرفیع فراستاد مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهرانJournal Article20211010Bull is a symbol of warfare, power and the male element that is characterized by the supporting the life forces such as fire, blood, plant (life), wine, etc. This function plays a fundamental and key role in the ancient ontology system of the region. The patriarchal systems (owen), royal and religious fire temples, social structures and political power of the society were built based on it. Horns, metals, tools of battle, plough (forks), lightning tools and their symbols are against the enemy, death and destruction. In Mesopotamian mythology that is identified with the characters like Inder, Agni, Ash, Enlil, and Izad-e-Sin, this animal represents the cultural structure and is a symble of the preagricultural period in the region. Meanwhile, the predictive sciences and technologies related to the properties of material elements are relegated to its functions and intertwined with its mythological treatises. The symbolism of this animal inserts in the second function of the three-part structure presented by George Domzil, which is the most important symbol in this structure. The data of this study are the result of fieldwork in Kurdistan, as well as written sources and libraries.<br /> گاو نماد جنگاوری و قدرت و عنصر مذکر است که با حمایت از نیروی حیات مانند آتش، خون، گیاه (زندگی)، شراب و ... مشخص میشود. این کارکرد در نظام هستیشناختی کهن منطقه نقشی بنیادین دارد و نظامهای پدرتباری (اجاق)، آتشکدههای پادشاهی و آئینی، و ساختارهای اجتماعی و قدرت سیاسی جامعه بر اساس آن بنا میشود. شاخ، فلزات، ابزارهای نبرد، خیش (چنگک) و آذرخش ابزارها و نمادهای آن در مقابل دشمن، مرگ و نابودی است. در اساطیر میانرودان که با شخصیتهای ایندر، اگنی، اش، انلیل و ایزد سین مشخص میشود، این حیوان در منطقه مورد مطالعه نماینده ساختار فرهنگی و نمادین دوران پیشاکشاورزی است و علوم پیشگویی و تکنولوژیهای وابسته به خواص عناصر مادی، مربوط به کارکردهای آن با پرداختهای اسطورهای آن درهمتنیده شده است. در این تحقیق مشخص شد که نمادپردازی این حیوان در کارکرد دوم در ساختار سهبخشی ارائه شده توسط ژرژ دومزیل قرار میگیرد که مهمترین نماد در این ساختار است. دادههای این مطالعه حاصل پژوهشهای میدانی در کردستان و منابع مکتوب و کتابخانهای است.https://journal.asi.org.ir/article_248190_95f8214ec43ca611db5fb1296be17ff1.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Throw It into the Running Water: A Study on the Talismans Thrown into Zāyandehrud Riverبسپار به آب روان: پژوهشی درباره طلسمهای انداختهشده در زایندهرود153181247980FAبابکرفیعی علویاستادیار گروه باستان شناسی، دانشگاه هنر اصفهانJournal Article20210727The present article is an investigation of talismans and prayers emerging from the recently dried Zāyandehrud riverbed. Adopting an archaeological approach, this article seeks for the relation between these materials and the surrounding ritual behavior through evaluating the former. These materials are the only remnants of a behavior that is essentially immaterial. They are created to be thrown into the river and hidden in it with the intention of triggering the magical effects or breaking up them. These material objects which are discovered by chance and because of the river water stop flowing represent a covert behavior of the people of Isfahan who tend to secrecy and leave little material evidence of their behaviors. Without trying to make any judgement on any behavior, the main goal of this study is to evaluate and analyze one of the behaviors of a contemporary people through the lens of their remaining material cultures. To have a more accurate picture of various layers of this cultural behavior in the city, three different communal space i.e., mosque, shrine and cemetry have been also surveyed. At the end, after providing a brief historical background, there is a discussion focused on this kind of attitude toward the mysterious knowledges within the context of modern everyday life in Iran.این پژوهش به مطالعه طلسمها و دعاهایی میپردازد که با خشک شدن زایندهرود بر بستر آن آشکار شدند. در این مقاله تلاش شده است همچون یک باستانشناس با مشاهده، بررسی و مطالعه این بقایای مادی، به ارتباط میان این اشیاء و رفتار و آئین ورای آنها دست یابیم. این دادهها را میتوان یگانه بقایای مادی از رفتاری دانست که در ذات خود غیرمادی است و با قصد اجابت یا از بین رفتن دعا یا اثر آن به آب رودخانه سپرده و در آن پنهان شدهاند. این یافتهها که بر حسب تصادف و به دلیل بسته شدن آب زایندهرود آشکار شدهاند، نماینده رفتاری از برخی ساکنان امروز اصفهان است که آشکارا رخ نمیدهد، تمایل به پنهان کاری دارد و اثر مادی کمی از خود بر جا میگذارد. مقاله پیشرو به داوری این رفتار نمیپردازد، بلکه هدف اصلی بررسی و تحلیل یکی از کنشهای انسان معاصر از دریچه مطالعه معدود بقایای مادی برجایمانده از آن است. برای درک بهتر لایههای مختلف این رفتار فرهنگی به بررسی سه عرصه عمومی مسجد، زیارتگاه و گورستان در شهر اصفهان نیز پرداخته شده تا جنبههای مختلف این رفتار در شهر آشکارتر شود. در پایان پس از نگاهی تاریخی به این پدیده، درباره این نوع رویکرد به علوم غریبه در چارچوب زندگی امروز ایرانیان نیز بحث شده است.https://journal.asi.org.ir/article_247980_032c5f290fd8344ccd6278dbe2f31854.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Analysis of the Reflection of the Ritual Behaviors of the Ahl-e-Haqq Sect on the Material Heritage Based on Archaeological Excavation, Documentaries and Ancient Anthropological Studiesتحلیل بازتاب رفتارهای آئینی اهل حق در میراث مادی بر اساس کاوشهای باستانشناسی، مطالعات اسنادی و باستان /مردمشناسی183212247637FAعلیسجادیاستادیار پژوهشکده باستانشناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.0000-0001-6304-9934Journal Article20210620 One of the Islamic sects with a long history in the west region of Iran is called “Ahl-e-Haqq”. This sect has many sacred sites and elders` tombs in this region. This research has been done based on archeological excavations in the ancient site of one of the tombs of the elders of the Ahl-e-Haqq sect named Pir Mikael, as well as field anthropological studies of the region and ethnographic studies. The purpose of this study: to analyze the rituals of this sect, which are reflected as a symbol and sign in the material heritage or as a ritual behavior from the past to the present. In this research, an attempt has been made to provide evidence from the archaeological perspective of anthropology and with a descriptive-analytical approach find the relationship between this building, the genealogy of its owner, and the research findings with the sect of the Ahl-e-Haqq.The research question is: What evidence is there of a connection between this building and its owner and the Ahl-e-Haqq sect? The symbols used on the tombstones represent which of the beliefs of this secret ritual? In this regard, the discovered evidence and the findings of anthropological studies in the region and other centers of the presence of Ahl-e-Haqq in the cities of Kuhdasht and Delfan, led to the discovery of several other tombstones which became an approach to understand the connection between the beliefs and ritual behaviors of this sect with material heritage that are reflected as a symbol or sign. The results of studies showed that the religious beliefs and behaviors of the Ahl-e-Haqq sect are reflected in material heritage and some cases have appeared as a symbol. The architectural structure attributed to Pierre Michael, which has been excavated by archaeologists, was a religious building belonging to the late middle Islamic period.<br /> یکی از فرقههای اسلامی منطقه غرب کشور به ویژه در استان لرستان فرقه «اهل حق» است که از سابقه تاریخی زیادی برخوردار بوده و دارای اماکن مقدس و آرامگاههایی متعلق به پیران این فرقه در این منطقه است. این پژوهش بر اساس کاوش باستانشناسی در محوطه یکی از آرامگاههای پیران اهل حق به نام پیر میکاییل و بررسیهای میدانی مردمشناسی منطقه و مطالعات مردمنگاری با هدف واکاوی شعائر آیینی این مسلک، که به صورت نماد و نشانه در میراث مادی تبلور یافته یا به صورت رفتار آیینی از گذشته تاکنون استمرار پیدا کرده است، میکوشد از منظر باستان مردمشناسی با نگرشی توصیفی تحلیلی، شواهدی از ارتباط این بنا و تبارشناسی صاحب آن و یافتههای تحقیق با فرقه اهل حق را ارائه کند. پرسش تحقیق این است که چه شواهدی از ارتباط این بنا و صاحب آن با فرقه اهل حق وجود دارد؟ نمادهای به کار رفته بر روی سنگ گورها بیانگر کدام یک از اعتقادات این آئین است؟ در این رابطه شواهد کشفشده و یافتههای بررسیهای میدانی مردمشناسی در منطقه مورد مطالعه و سایر مراکز حضور اهل حق در شهرستانهای کوهدشت و دلفان منجر به کشف تعداد دیگری سنگ قبر شد که رهیافتی برای پی بردن به پیوند باورها و رفتارهای آیینی این فرقه با آثار مادی گردید که به صورت نماد یا نشانه بازتاب یافته است. نتایج مطالعات نشان داد که باورها و رفتارهای آیینی فرقه اهل حق در آثار مادی بازتاب یافته و در بعضی موارد به صورت نماد ظاهر شده است. سازه معماری منسوب به پیر میکاییل نیز که مورد کاوش باستانشناسی قرار گرفته، بنایی مذهبی و متعلق به اواخر دوره میانه اسلامی بوده است.https://journal.asi.org.ir/article_247637_dd2e037ff90b935b60b5a30ee9211b27.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Water Management and Effective Grazing in Winter Settlement Choices of the Deh Mishi Tribe from the Chekab Baft Region of Kermanمدیریت منابع آب و چرای مفید در استقرارگزینی قشلاقی طایفه ده میشی منطقه چکاب بافت کرمان213230247636FAساسانعلیرضاییدانشجوی دکترای گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانرحمتعباس نژاد سرستیدانشیار گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20210729One advantage of ethnoarchaeological studies in the scope of archaeological approach is its application in analyzing the pattern of settlement. The study of living societies and extracting their social and economic patterns, helps bring the interpretation of archaeological findings closer to reality. The ethnoarchaeological project and study of the Vakilabadi branch of the Deh Mishi tribe within the Chekab Baft region in the south west of Kerman province, was therefore carried out. Before the nomadic settlement plan, the people in question had been nomads with a rancher lifestyle. The manner by which the settlement choices of this tribe relates to the regional water resources, the reason behind the almost large distance between the settlement and the water sources, the ‘How’ and ‘Why’ of the usage of the present findings from ethnological and ethnoarchaeological studies for evaluating the settlement patterns, and accurate analysis of the relevance and dependence of cultural and natural variables within the archaeological contexts, are amongst the most important questions of this article. The authors, through interviews with the elders of the Vakilabadi family, alongside environmental surveys and archaeological analysis, have understood that the winter settlement of this tribe is not based on closeness to water sources, but rather the management of time and distance in order for the livestock to be effectively grazed and watered, all the while spending the least possible time going through the smallest possible distance. This study indicates that intact ethnoarchaeological subjects can still be observed and studied within some of the regions of the Iran central plateau, which will present similar and homogeneous patterns for analysis and interpretation of archaeological data.بهرهگیری از مطالعات باستان مردمشناسی در تحلیل الگوی استقرار، یکی از کاربردهای این رویکرد در باستانشناسی است. مطالعه جوامع زنده و استخراج الگوهای اجتماعی و اقتصادی آنها، تفسیر یافتههای باستانشناختی را به واقعیت نزدیکتر میکند. پژوهش میدانی درباره تیره وکیلآبادی طایفه ده میشی در منطقه چکاب بافت در جنوب غربی استان کرمان در همین راستا انجام شده است. وکیلآبادیها تا قبل از اجرای طرح اسکان عشایر، به صورت کوچنشینی و گلهداری زندگی میکردند. چگونگی رابطه استقرارگزینی این طایفه با منابع آب منطقه، چرایی فاصله نسبتاً زیاد استقرارها از منابع آب، چگونگی و چرایی استفاده از نتایج مطالعات مردمشناسی و باستان مردمشناسی حاضر در مطالعات الگوی استقرار، و تحلیل درباره رابطه و وابستگی مؤلفههای فرهنگی و طبیعی در بافتهای باستانشناختی، در شمار مهمترین مسائل این مقاله هستند. نگارندگان از طریق مصاحبه با افراد مسن تیره وکیلآبادی، بررسیهای محیطی و تحلیل باستانشناختی به این نتیجه رسیدهاند که استقرارگزینی این طایفه در قشلاق نه بر اساس نزدیکی به منابع آب، بلکه بر اساس مدیریت مسافت و زمان انجام شده است تا از این طریق بتوانند دامها را از چرای مفید و آب لازم برخوردار کنند و در عین حال کمترین مسافت را طی و کمترین زمان را صرف نمایند. یافتههای این پژوهش نشان داد که هنوز اقوامی در برخی از مناطق فلات ایران وجود دارند که جنبههایی از فرهنگ آنها را میتوان با روش باستان مردمشناسی مطالعه کرد و همگونها و الگوهای مشابهی را برای تحلیل و تفسیر دادههای باستانشناختی در دسترس پژوهشگران و علاقمندان قرار داد.https://journal.asi.org.ir/article_247636_adfdf6608c95380e43dcbc82d1334566.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Nature of and Reason for Ethnoarchaeology and Its Status among Archaeological Studiesچیستی و چرایی باستان/مردمشناسی و جایگاه آن در مطالعات باستانشناختی231266247632FAحمیدرضاقربانیاستادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه هنر اصفهان0000-0002-9954-9516Journal Article20210614Ethnoarchaeology has emerged in the first decade of the 20<sup>th</sup> century. The emergence of this sub-discipline as a method at the beginning of the second half of this century means put aside of the use of imposed ethnographic information without a defined framework for archeological issues. This interdisciplinary approach based on analogy, despite various vicissitudes by the tensions of different archeological schools, has always attempted to maintain its position in the archeological theory and provide scientific methods, propositions, and statements, particularly in relation with the archeological interpretations. Based on the analogical reasoning and within the framework of the middle-range theory, and considering the method of the using of ethnographic analogy, this approach has taken various concepts. Regarding the common nature of these concepts, eventually, the term "Ethnoarchaeology", as the most usable component of the middle-range theory in archeology, remained as its name. The present paper is aimed to investigate the nature, reason, and place of this sub-discipline in archeology. The position of ethnoarchaeology in archeology is defined; then, the interdisciplinary nature of this approach as well as its epistemological bases are investigated. Findings indicate that ethnoarchaeology, as an interdisciplinary, is continuing its development and, like some other archeological approaches, not only has not failure or decline but also has been very dynamic and progressive. This sub-discipline benefits from a kind of inter-paradigm assumption flexibility, diversity, and dynamics. Besides, proportionate to its features, it’s very efficient in recognition and perception of the static context based on the dynamic context.باستان مردمشناسی در دهه نخست قرن بیستم ظاهر شد. پیدایش این زیرشاخه به مثابه روش در آغاز نیمه دوم این قرن، سبب وانهادن کاربست اطلاعات مردمنگاریِ تحمیلی و بدون چارچوب تعریفی بر موضوعات باستانشناختی شد. این رویکرد پژوهشی میاندانشی مبتنی بر قیاس، با وجود فراز و فرودهای گوناگون تحت تأثیر کشاکش مکاتب مختلف باستانشناسی، همواره در تلاش برای حفظ جایگاه خود در نگرش/ تئوری باستانشناسی و ارائه روشها، انگارهها و گزارههای علمی به ویژه در استنتاجها و تفسیرهای باستانشناختی بوده است. در این بین بر پایه استدلال قیاسی و در چارچوب نگرش بُرد میانی و چارچوبهای مرجع، و بر حسب چگونگی کاربست قیاس- مردمنگاری، مفاهیم و نامهای مختلفی به خود دیده که به لحاظ ماهیت اشتراکی آنها، سرانجام همان باستان مردمشناسی به مثابه پرکاربردترین مؤلفه نگرش برد میانی در باستانشناسی باقی ماند. این مقاله در پی بررسی چیستی، چرایی و جایگاه این زیرشاخه در باستانشناسی است. بنابراین نخست به تعریف و تعیین جایگاه باستان مردمشناسی در باستانشناسی پرداخته و سپس ماهیت میانرشتهای این رویکرد و مبانی شناختشناسی آن بررسی شده است. یافتههای این مقاله بیانگر آن است که باستان مردمشناسی به مثابه یک میاندانش به روند توسعهای خود ادامه میدهد و مانند برخی دیگر از رویکردهای باستانشناسی نه تنها با شکست و افول مواجه نشده، بلکه بسیار بالنده و پیشرفتگرایانه است. این زیرشاخه از نوعی بالندگی، تنوعپذیری و انعطافپذیری پنداشتی درونپارادایمی برخوردار است و متناسب با ویژگیهایی که دارد در بازشناسی و ادراک بافت ایستا بر پایه بافت پویا بسیار کارآمد و سودمند است.https://journal.asi.org.ir/article_247632_f76b529bff720e758b3bc1bad62f18d6.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823The Role of Ox in the Life of the People of Sistan Basin from the Past to the Present from an Ethnoarchaeological Perspectiveنقش گاو در زندگی مردم دشت سیستان از گذشته تا حال از منظر باستان/مردمشناسی267291247573FAناهیدمرادقلیکارشناسی ارشد باستان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.مهدیمرتضویدانشیار، گروه باستان شناسی، مرکز تحقیقات علوم باستان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانJournal Article20210424Discovery of the clay figurines of humped ox, animal dung remains and the abundant amount of ash layers from the Tepe Dasht that is one of the peripheral sites for the production of pottery for the Shahr -i Sokhta civilization have provided the context for the use of Ethnoarchaeology studies in Sistan. Using an archaeological approach and Ethnoarchaeological data from the dynamic communities of the contemporary villages, the authors relate them to the structure of the static communities of the past and seek information about the uses of this valuable animal among the natives of Sistan from the past to the present. The present research is based on fieldworks and library data and its method is naturally proportionate to an observational-experimental- historical research aimed to study the historical background of this issue and its continuation in the life of modern societies with emphasis on the evidence discovered from Shahr-i Sokhta and its peripheral sites such as Tepe Dasht, Rud Biayaban and Gradziani. Filed studies in the villages of this region show that although successive droughts in Sistan have diminished the cultivation of this native animal species, its role in subsistence economy, bringing labor force and fuel and feeding the inhabitants of this region will be significant If the right conditions and capacities become provided for breeding the Sistani humped ox.<br /><strong> </strong>کشف پیکرکهای گاو کوهاندار، بقایای کود حیوانی و مقادیر فراوان لایههای خاکستر از محوطه تپه دشت که یکی از محوطههای اقماری تولید سفال برای تمدن شهر سوخته به شمار میآید، زمینه بکارگیری مطالعات باستان مردمشناسی را در سیستان فراهم کرد. در این مقاله با رویکرد باستانشناختی و با استفاده از دادههای باستان مردمشناسی از جوامع پویای سنتی عصر حاضر، ارتباط آنها با ساختار جوامع ایستای گذشته بررسی میشود و دستیابی به اطلاعات درباره کاربردهای این حیوان ارزشمند در میان بومیان سیستان از گذشته تا عصر حاضر مورد توجه است. در پژوهش حاضر بر اساس محل گردآوری اطلاعات بر پایه دو روش میدانی و کتابخانهای بر اساس ماهیت و روش مبتنی بر تحقیق تاریخی، مشاهدهای و تجربی، پیشینه تاریخی این موضوع و تداوم آن در زندگی جوامع امروزی با تأکید بر شواهد کشفشده از محوطه شهر سوخته و محوطههای اقماری آن همچون تپه دشت، محوطه رود بیابان و تپه گرادزیانی مطالعه شده است. بررسیهای میدانی در روستاهای این منطقه نشان میدهد که اگرچه خشکسالیهای پیدرپی در سیستان، پرورش این گونه جانوری بومی را کمرنگ کرده است، اما نقش گاو در اقتصاد معیشتی، نیروی کار، سوخت و تغذیه مردم این منطقه پررنگ بوده و در صورت فراهم شدن شرایط و ظرفیتهای مناسب برای پرورش این حیوان، گاو کوهاندار سیستانی پتانسیل بسیاری در بهبود وضعیت معیشتی مردم منطقه و حتی کشور خواهد داشت.https://journal.asi.org.ir/article_247573_c83e74304ec4eb77cad027e53339e7b3.pdfانجمن انسانشناسی ایراننامه انسانشناسی1735-2096183220210823Ethnoarchaeology of Plow and Plowing Tradition,
A Case Study: Tang Kooshak Village in Kohgiluyeh and Boyer Ahmadباستان مردمشناسی خیش و سنت شخمزنی، پژوهش موردی: روستای تنگ کوشک در کهگیلویه و بویراحمد293332247631FAحمید رضاولی پوردانشیار گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتیحسنرستمی رادکارشناسی ارشد باستانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، کارشناس وظیفه موزه ملی ایرانJournal Article20210612In recent decades, archaeologists have realized the importance of ethnological research in the analysis of archaeological evidences. The main purpose of this type of research is to understand the behaviors of the communities and the correct interpretation of archaeological evidences. In this article, based on the tradition of plowing in Tang e Kooshak village of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province, Archaeological data have been evaluated to measure similarities of agricultural traditions of ancient periods to the ones at present. What firstly In this study have been taken into attention were the mode and stages of making plough, its components and types of use in agricultural fields of the region. Then by searching the archaeological resources introduction has been made to any obtained plowing tradition as well as comparison between the components of ancient ploughs to the contemporary one. This is done for both revealing types of ploughs available in archaeological evidences and recognizing the closest ancient sample to the above-mentioned plough. Without the classification of ploughs in traditional agriculture in Iran, this goal would not become available. The findings revealed that the Achaemenid sample has the closest resemblance to a sample of Tang e Kooshk.باستانشناسان چندین دهه است که به اهمیت پژوهشهای مردمشناسی در تحلیل و تفسیر مدارک باستانشناختی پی بردهاند. هدف اصلی این قبیل پژوهشها درک رفتارهای جوامع مورد مطالعه و تفسیر درست مدارک باستانشناختی است. در این مقاله بر اساس سنت شخمزنی در روستای تنگ کوشک استان کهگیلویه و بویراحمد، دادههای باستانشناسی ارزیابی شده است تا از این طریق بتوان میزان مشابهت در سنتهای کشاورزی ادوار گوناگون باستان با حال حاضر را سنجید. در این پژوهش ابتدا چگونگی و مراحل ساخت خیش، اجزای آن و نوع کاربری آن در زمینهای کشاورزی منطقه بررسی شده و سپس با جستجوی منابع و مدارک باستانشناختی، هر جا که نمونهای در مورد سنت شخم زمین در ادوار گذشته به دست آمده، معرفی و سپس اجزای خیشهای باستانی با نمونه موردی معاصر تطبیق داده شده است تا از این طریق هم انواع خیشهای موجود در مدارک باستانشناختی آشکار شود و هم نزدیکترین نمونه به خیش مذکور بازشناسی گردد. این کار بدون طبقهبندی خیشهای موجود در کشاورزی سنتی در ایران میسر نمیشد. یافتههای این پژوهش نشان داد که نمونه هخامنشی مورد مطالعه، نزدیکترین شباهت را به نمونه تنگ کوشک دارد.<br /><strong> </strong>https://journal.asi.org.ir/article_247631_650ff4c65bbb06c1b96e70bb500647db.pdf