نوع مقاله : مقاله پژوهشی
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسندگان English
Traditional markets in Iran have mostly been studied as spaces that are purely economic, physical, or historical, while the everyday rhythms and the pulse of life flowing through these markets have received less attention in research. This study aims to achieve an in-depth understanding of the rhythms of the Shahzadeh Fazel traditional market in Yazd, using an ethnographic approach. To gain direct insights, data were collected over four months of continuous and immersive presence in the field through participant observation and in-depth interviews. Data analysis followed James Spradley’s systematic method, employing domain analysis, taxonomic analysis, and componential analysis to reveal underlying layers of meaning. To interpret the findings, Bourdieu’s concept of field and Lefebvre’s notion of spatial rhythms were employed.
According to the results, the rhythm of Shahzadeh Fazel market emerges from the complex interplay and synchronization of bodily rhythms, movement patterns, spatial structure, sensory perceptions, temporal cycles, language use, diversity of actors, social relations, and echoes of the past. These rhythms not only regulate the patterns of movement and timing within the market but also contribute to its continuous reproduction as a dynamic social space and a field of everyday interactions. A wide range of actors including shopkeepers, customers, tourists, guild inspectors, and traffic controller shape the market’s rhythm through their varied habitus.
کلیدواژهها English
· امامجمعه. فرهاد. بختیاری بستاکی. پروین. (۱۳۹۲). جنبههای فولکلوریک سراهای بازار سنتی اراک. فرهنگ مردم ایران. (۳۵) ۱۳۵-۱۵۴. http://noo.rs/IkWok
· امیدی .الهام و پوراحمد لیلا (۱۴۰۱). نقش بازار در شکلگیری تعاملات اجتماعی مردم. هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهر هوشمند، تهران. https://civilica.com/doc/1666723/
· بلالی اسکویی. آزیتا و جعفری. پرستو (1401). واکاوی تعاملات اجتماعی در بازار تاریخی تبریز با تأکید بر بعد کالبدی فضا (نمونۀ مورد مطالعه: سرای امیر و سرای دودری). فصلنامۀ مطالعات شهری. 11(42)، 102-87. Doi:10.34785/J011.2022.403
· بیکزاده. فرزانه. عربنژاد. حسین. عرب نصرتآبادی. دانبال. (۱۳۹۳). بررسی عوامل مؤثر بر ارتباطات کلامی. اولین کنفرانس ملی جایگاه مدیریت و حسابداری در دنیای نوین کسبوکار، اقتصاد و فرهنگ، علی آباد. قابل دسترس در:https://civilica.com/doc/313799
· پاپلی یزدی. محمدحسین. (۱۳۹۳). ویژگیهای بازار شهر اسلامی (نمونه شهر یزد). ششمین کنفرانس ملی برنامهریزی و مدیریت شهری با تأکید بر مؤلفههای شهر اسلامی. مشهد. قابل دسترس در:https://civilica.com/doc/349534
· جلیلی. تورج. صالحی. پریا. (۱۳۹۴). بررسی تعاملات اجتماعی در معماری بازارهای سنتی جهت بهبود فضای بازار امروزی. همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران، یزد. قابل دسترس در:https://civilica.com/doc/544803
· جمشیدیها. غلامرضا. کلانتری. عبدالحسین. نصرتی. روحالله. (۱۳۹۴). بازار بهمثابۀ میدان: تحلیل بوردیویی بازار با تأکید بر بازار سنتی تهران. مطالعات جامعهشناختی. ۲۲(۱). ۹-۳4. doi: 10.22059/jsr.2015.56312
· حیاتی. حامد و نصراللهینیا. اعظم (1402). بررسی شاخصهای هویت فضایی در بازارهای ایران ( مطالعۀ موردی بازارهای دزفول و شوشتر). پژوهش و برنامه ریزی شهری. 14(53)، 187-206.
· خادمزاده. محمدحسن (1388). محلات تاریخی شهر یزد. تهران: سبحاننور.
· خداپناه. بهمن. بابایی هزه جان. مجتبی. حجازی. رضا. (۱۴۰۳). نقش باور به برکت در بهبود عملکرد کسبوکارها (مطالعۀ موردی: بازار بزرگ تهران و بازار سنتی اردبیل). اقتصاد اسلامی. ۲۴(۹۵)، 149-113.10.22034/iec.2024.2026802.2749
· خدایی گرگری. محمدتقی. امیری. مجتبی. و عباسی اسفنجانی. حسین. (۱۳۹۶). واکاوی تجربههای خرید مشتریان از مراکز خرید شهر تبریز با رویکرد پدیدارشناسی. فصلنامۀ تحقیقات بازاریابی نوین. ۷(۴). 153-170.
· خواجه حسنی. فاطمه. معینی. مهدیه. بقایی. آژنگ. افهمی. رضا. (۱۴۰۱). نقش فضای چندگانۀ حسی بر هویّت اجتماعی در بازار سنّتی شهر کرمان. جغرافیای اجتماعی شهری. ۹(۲). 217-195. doi: 10.22103/JUSG.2022.2081
· ریتزر، جورج (1382). نظریۀ جامعهشناسی در دوران معاصر. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: نشر نی.
· زارعی. مهسان. (۱۳۹۴). جنبههای انسانشناسی فرهنگی بازار چهارسوق اراک. دومین کنفرانس بینالمللی پژوهش در مهندسی، علوم و تکنولوژی. قابل دسترس در: https://civilica.com/doc/508176
· سرایی. محمدحسین. (1389). تحولات بازارهای ایرانی- اسلامی (مطالعۀ موردی بازار یزد). مطالعات شهر ایرانی اسلامی. 1(2)، 25-37. قابل دسترس در: https://sid.ir/paper/459810/fa
· شاطریان. محسن. حیدری سورشجانی. رسول. (۱۳۹۷). پایگاه اجتماعی اقتصادی شهروندان و رفتار خرید در فضای شهری؛ مطالعۀ موردی: بازار سنتی شهر کاشان. مجلۀ شهر پایدار. ۱(۳). 80-65. doi: 10.22034/jsc.2018.88999
· علیخواه. فردین. کاظمی نیا. ستاره. (۱۴۰۲). درک از مکان (مطالعهای در میان بازدیدکنندگان بازار سنتی و پاساژهای مدرن شهر تهران). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. ۱۲(۲). 256-241. Doi:10.22059/jisr.2023.351227.1357
· فیلیک. اووه (1404). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمۀ هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
· لوفور. هانری (1393). ضربآهنگکاوی: فضا، زمان و زندگی روزمره. ترجمۀ آیدین ترکمه و آتوسا مدیری. تهران: نشر رخداد نو.
· نژاد ابراهیمی. احد. صدیقی. ماندانا (1397). کارکردهای بازار بهعنوان فضای اجتماعی در شهر ایرانی اسلامی. چهارمین همایش ملی معماری و شهر پایدار. تهران. قابل دسترس در: https://civilica.com/doc/873028/
· نصرتپور. دریا. سلطانزاده. حسین. قدوسیفر. سیدهادی. (۱۳۹۵). مقایسۀ تطبیقی بازارهای ایرانی و بازارهای کشورهای اسلامی (نمونۀ موردی: بازار یزد در ایران و بازار استانبول در ترکیه). فصلنامۀ مدریت شهری. ۱۵(۴۴). 138-125. قابل دسترس در: http://ijurm.imo.org.ir/article-1-1180-fa.html
· نصرتی. روح الله. (۱۳۹۴). مطالعۀ انسانشناختی بحرانهای اقتصاد سنتی در گذار به موقعیت جدید (مطالعۀ موردی بازار سنتی تهران). پژوهشهای انسانشناسی ایران. ۵(۲). 286-267. doi: 10.22059/ijar.2015.59088
· نوری.شادمهانی رضا (۱۳۹۴). معماری ایران و جهان در سپهر فرهنگ ایران. تهران: انتشارات مهکامه.
· ودادهیر. ابوعلی (۱۳۸۲). بازار بهمثابۀ یک واقعیت اجتماعی (درآمدی نظری بر جامعهشناسی بازار). جغرافیا و برنامهریزی. (۱۴). 161-184.
· هوشمندپور. یوسف. دهباشی. شریف. مزین. نصیر. سلامی. سیدمحمدرضا. عدالتخواه. محمد (1401). تبیین چهارچوب مفهومی چگونگی شکلگیری تعامل اجتماعی در بازارهای سنتی شمال غرب ایران. فصلنامۀ جغرافیا (برنامهریزی منطقهای). 12(48). 192-209. Doi: 10.22034/jgeoq.2022.226068.2415
· Bourdieu. Pierre (1991). Language and Symbolic Power. Cambridge: Harvard University Press.
· Duranti. A. (1981). The bargaining genre: A study of retail encounters in traditional Chinese local markets. Quarterly Newsletter of the Laboratory of Comparative Human Cognition. 3(1). 15–22. https://j-innovative.org/index.php/Innovative/article/view/6832
· Elsayed. H. A. AboWardah. E. S. Ramadan. M. G. (2019). Traditional Market Design towards Cohesion between Social Sustainability and Bioclimatic Approach. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. 471 072002. https://doi.org/10.1088/1757-899x/471/7/072002
· Ghasemi. K. Behzadfar. M. Hamzenejad. M. (2021). Iranian Bazaars and the Social Sustainability of Modern Commercial Spaces in Iranian Cities. Journal of Construction in Developing Countries. 26(1). 1–18. https://doi.org/10.21315/jcdc2021.26.1.1
· Idris. S. Umar. R. Lullulangi. M. Pertiwi. N. (2021). The Traditional Market Function Based on Sustainable Development. Advances in Social Science. Education and Humanities Research. (654). 237–243. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220402.013
· Khanian. M. Bolouhar. B. Gheitarany. N. Nezhad. S. M. (2013). Studying the causes of vitality in traditional markets of Iran (Case Study: Shoemaking Order of Central Market of Hamadan). World Applied Sciences Journal. 22(6). 831-835.
· Lefebvre. Henri. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smith. Trans.). Blackwell Publishing. (Original work published 1974).
· Lie. J. (1997). Sociology of markets. Annual Review of Sociology. (23). 341–360. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.23.1.341
· Malja. S. N. Afrasiabi. H. (2025). Perceptions of moral capital by marketers: A grounded theory study in Yazd traditional market. Asian Journal of Business Ethics. (14). 153–175. https://doi.org/10.1007/s13520-025-00232-0
· Mhando. M. (2014). Exchange structures between sellers and customers in urban vegetable markets in Tanzania. Journal of African Studies and Development. 6(6). 102–111. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v11i8.2105
· Najjari Nabi. R. Mehdinezhad. J. (2020). Evaluating the Role of Physical and Functional Factors in the Socialization of Traditional Iranian Markets Using Space Syntax Technique (Case Study: Tabriz Bazaar). Bagh-e Nazar. 17(85). 77–94. DOI: 10.22034/BAGH.2020.182777.4088
· Padmayanti. D. R. Wedhanti. N. K. Agustini. D. A. E. (2018). An analysis of sellers’ and buyers’ speech acts in daily transactional communication at Banyuasri traditional market in Buleleng. Language and Education Journal Undiksha. 1(2). 89–99. https://doi.org/10.23887/leju.v1i2.20262
· Sharifian. E. Saadat. S. Rajabi. M. (2021). The investigation of Yazd Khan Bazaar with emphasis on bazaar status in Eastern, Western and Islamic thoughts. KURMANJ. 3(2). 1–13. http://dx.doi.org/10.47176/kurmanj.3.2.1
· Sitepu, M., Sinaga, H., & Lumban Gaol, M. F. (2021). Language variations found in the interactions between buyers-sellers in traditional market Sidikalang. International Journal of Language and Literature. 5(1). 34–42.https://ejournal.undiksha.ac.id/index.php/JJPBI/article/view/20262
· Spradley. J. P. (1979). The ethnographic interview. Fort Worth: Harcourt Brace Jovanovich College Publishers.
· Sulistyowati. T. et al. (2024). Assistance for Social Feasibility Analysis of Landungsari Traditional Markets. PengabdianMu: Jurnal Ilmiah Pengabdian kepada Masyarakat. 9(5) 936–942.https://doi.org/10.33084/pengabdianmu.v9i5.5555
· Zelizer. V. A. (1994). The Social Meaning of Money. Basic Books.
· Iqbal, A., Nazir, H., & Memon, R. M. (2022). Shopping centers versus traditional open street bazaars: A comparative study of user’s preference in the city of Karachi, Pakistan. Frontiers in Built Environment, 8. https://doi.org/10.3389/fbuil.2022.1066093
· Khalili, A., & Nayyeri Fallah, S. (2018). Role of social indicators on vitality parameter to enhance the quality of women׳s communal life within an urban public space (case: Isfahan׳s traditional bazaar, Iran). Frontiers of Architectural Research, 7(3), 440–454. https://doi.org/10.1016/j.foar.2018.06.001
