باستان مردم‌شناسی خیش و سنت شخم‌زنی، پژوهش موردی: روستای تنگ کوشک در کهگیلویه و بویراحمد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناسی ارشد باستان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، کارشناس وظیفه موزه ملی ایران

چکیده

باستان‌شناسان چندین دهه است که به اهمیت پژوهش‌های مردم‌شناسی در تحلیل و تفسیر مدارک باستان‌شناختی پی برده‌اند. هدف اصلی این قبیل پژوهش‌ها درک رفتارهای جوامع مورد مطالعه و تفسیر درست مدارک باستان‌شناختی است. در این مقاله بر اساس سنت شخم‌‌‌زنی در روستای تنگ کوشک استان کهگیلویه و بویراحمد، داده‌های باستان‌شناسی ارزیابی شده است تا از این طریق بتوان میزان مشابهت در سنت‌های کشاورزی ادوار گوناگون باستان با حال حاضر را سنجید. در این پژوهش ابتدا چگونگی و مراحل ساخت خیش، اجزای آن و نوع کاربری آن در زمین‌های کشاورزی منطقه بررسی شده و سپس با جستجوی منابع و مدارک باستان‌شناختی، هر جا که نمونه‌ای در مورد سنت شخم زمین در ادوار گذشته به دست آمده، معرفی و سپس اجزای خیش‌های باستانی با نمونه‌ موردی معاصر تطبیق داده شده است تا از این طریق هم انواع خیش‌های موجود در مدارک باستان‌شناختی آشکار شود و هم نزدیک‌ترین نمونه به خیش مذکور بازشناسی گردد. این کار بدون طبقه‌بندی خیش‌های موجود در کشاورزی سنتی در ایران میسر نمی‌شد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که نمونه هخامنشی مورد مطالعه، نزدیک‌ترین شباهت را به نمونه تنگ کوشک دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ethnoarchaeology of Plow and Plowing Tradition, A Case Study: Tang Kooshak Village in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Valipour 1
  • Hassan Rostamirad 2
1 associate professor of archaeological department, faculty of literature and human sciences, Shahid Beheshti university
2 M.A. in archaeology, Shahid Beheshti university
چکیده [English]

In recent decades, archaeologists have realized the importance of ethnological research in the analysis of archaeological evidences. The main purpose of this type of research is to understand the behaviors of the communities and the correct interpretation of archaeological evidences. In this article, based on the tradition of plowing in Tang e Kooshak village of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province, Archaeological data have been evaluated to measure similarities of agricultural traditions of ancient periods to the ones at present. What firstly In this study have been taken into attention were the mode and stages of making plough, its components and types of use in agricultural fields of the region. Then by searching the archaeological resources  introduction has been made to any obtained plowing tradition as  well as comparison between the components of ancient ploughs to the contemporary one. This is done for both revealing types of ploughs available in archaeological evidences and  recognizing the closest ancient sample to the above-mentioned plough. Without the classification of ploughs in traditional agriculture in Iran, this goal would not become available. The findings revealed that the Achaemenid sample has the closest resemblance to a sample of Tang e Kooshk.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anthropology
  • plowing
  • Bahmaie tribe
  • Dehdasht
  • ethnoarchaeology