مطالعه تطبیقی نقشمایه‌های حوزه هلیل‌رود و حماسه گیلگمش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 تهران خیاان ستارخان خیابان شادمهر کوچه ابوترابی پلاک ۲۵ واحد ۲۰ طبقه چهارم شرقی

2 دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی

چکیده

بررسی نقشمایه­های آثار کلوریتی حوزه هلیل­رود و مقایسه تطبیقی آن­ها با آثار هنری میان­رودان، این حقیقت را روشن می­سازد که تصاویر منقوش بر سطح این آثار سنگی، همچون پلی میان هنر و تمدن کهن ایران و هنر تمدن­های همجوار است که نشانه ارتباط فرهنگی این مناطق است. اسناد تاریخی و ادبی بین­النهرین در دوره­های سومری و اکدی نیز، حاکی از ارتباطات تجاری، سیاسی و فرهنگی گسترده میان فرمانروایی­های بین­النهرین و حوزه جغرافیایی جنوب­شرق ایران است. از سوی دیگر مشابهت­های شکلی و محتوایی حماسه گیلگمش با نقشمایه­های حوزه هلیل­رود، نشان از وجود اسطوره­ای مشابه گیلگمش در این حوزه فرهنگی دارد. بررسی و تحلیل مولفه­های اساطیری مشترک میان این نقشمایه­ها و حماسه گیلگمش، بیان­گر وجود باورهای اعتقادی مشابهی در حوزه­های جغرافیایی یاد شده است. در این پژوهش، با شرحی مختصر از حماسه گیلگمش، ارتباط نقشمایه­های تمدن جیرفت با روایت داستانی حماسه مذکور بررسی شده است. تحلیل معانی نمادین نقشمایه­ها نیز با یاری از نمادشناسی تطبیقی صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها