تحلیل جایگاه و نقش صلیب در آیین بوکه باران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

نماد جهانشمول صلیب با دلالت­های معنایی گسترده در بسیاری از اسطوره­ها و آیین­ها دیده می‌شود. در آیین بوکه­باران، بر صلیبی چوبی لباس زنانه می­پوشانند و آن را دخترکان ترانه­خوان خانه به خانه می­گردانند و در پایان مراسم، عروسک را در کنار رود یا چشمه می­گذارند. این پژوهش به نمادشناسی آیین بوکه باران با محوریت نقش صلیب پرداخته است. صلیب نماد باروری و برکت بخشی و پیوند‌دهنده زمین و آسمان است. در این آیین بر تن صلیب جامه­ای پوشانده می­شود که تار و پود صلیب­وار آن، شبکه زندگی را به نمایش می­گذارد. قطره­های باران نیز در برخورد با زمین، صلیبی ترسیم می­کنند که اگر به رویش گیاهان بینجامد، صلیب دیگری نقش می­بندد که یادآور درخت کیهانی است. در این آیین عروسک، دخترکان و زنان در پیوند با یکدیگر چرخه حیات را از بیجان به جاندار و از مرگ به زندگی نشان می­دهند. حرکت گروهی دخترکان ترانه­خوان نیز نماد خواسته‌ای جمعی است که از دیرباز به صورت راهپیمایی­های گروهی انجام می­شده است. به عروس باران سنجاقی هدیه می­دهند که آن هم از نمادهای باروری است.

کلیدواژه‌ها